Thursday, May 7, 2009

NOTA

TOPIK 1 : PENGENALAN KEPADA GUNA TANAH DAN PERUMAHAN

PERANCANGAN:
- 1 proses sistematik dimana matlamat diwujudkan, fakta dikumpul & dianalisa, program dan cadangan alternatif dibuat pbandingan dan dipertimbang, sumber dikenalpasti, keutamaan diberi perhatian, cadangan pengagihan sumber utk capai matlamt.

PERANCANGAN KOMUNITI:
- 1 proses utk mcapai kehendak komuniti malalui pbincangan & pnyediaan dasar utk perancangan,imbangi plaburan sektor swasta/awam,panduan sedia pkhidmatan awam,panduan tindakan ikut kperluan,kajian bterusan tntg kesan & akibat,prubahan dasar jika perlu.

TUJUAN PERANCANGAN KOMUNITI:
– 1 proses utk capai kehendak komuniti
– wujudkan 1 pelan masa hadapan bg ssuatu kwsn.

MENENTUKAN MATLAMAT & OBJEKTIF:
>Kehendak Komuniti
-konomi,
-sosial,
-kmudahan
-fizikal,
-kualiti alam psekitaran,
-pekitaran yg sihat.

>Kualiti Kehidupan:
-kenalpasti & ukur khendak : bekalan air cukup,
-kmudahan rekreasi,
-sistem plupusan,
-sistem kslematan,
-kwln vektor roden,
-bebas pcemaran.

PROSES PERANCANGAN
– kenyataan matlamat
– kajian asas,pemetaan & analisa data
– pelan umum
– implementasi program
– pnerangan awam & tindakan komuniti
– kajian semula & prancangan bterusan.

1. Kenyataan Matlamat & Objektif – aspirasi komuniti & kualiti psekitaran,sbg panduan utk capai matlamat,bgantung kpd kperluan komuniti.

2. Kajian Asas, Pmetaan& Analisa Data – pmetaan ikut skala & polisi krajaan,analisa pgunaan tanah,kajian demografi & kpendudukan,kajian ekonomi,sisem pngankutan,institusi awam,ksihatan psekitaran,kjuruteraan psekitaran,EIA,koordinasi prancangan pbagai sektor,kterangan umum,kajian semula mtlamt & objktif.

3. Pelan Umum – pelan mnyeluruh dan pbahagian kwsn yg telah ditetapkan, ambilkira kos semasa & kos alternatif,mudahkan agensi ptadbiran mbuat polisi/kputusan,lukisan tperinci kjuruteraan, rancangan kgunaan tanah,kumudahan pengangkutan,institusi kmasyarakatan,kajian khas,kjuruteraan psekitaran,pbangunan & pbaharuan bandar.kmudahan rekreasi.

4. Implementasi Program – plaksanaan libatkan agensi ptadbiran & politik, prancangan program & belanjawan, pelan kejuruteraan,aspek perundangan organisasi ptadbiran,rancangan kewangan & pbaikan modal,mnilai keutamaan plaksanaan,rancangan butiran kjuruteraan & rancangan pbangunan arkitek,pnyelarasan antara prancangan agensi krajaan & swasta.
Kaedah Plaksanaan – pkhususan daerah/kwsn, zoning yg jelas, praturan yg tlibat,proses pbangunn bandar.

5. Penerangan Awam & Tindakan Masyarakat – pnyertaan & plibatan msrykt dlm stiap prancangan yg dibuat, pnyediaan & phebahan mklumat yg jelas & lgkp mngenai stiap prncgn, tindakan utk terima cdgn oknstruktif drpd msrykt.

6. Penilaian Semula & Mneruskan Rancangan – mnilai smula prancangan pd bhgn yg mhadapi mslh, pbaikan/pnambahbaikan smula jika perlu,pastian prancangan diteruskan samada dgn pbaikan/tanpa pbaikan.
Kajian Semula Ikut Khendak & Situasi Semasa – khendak komuntiti berubah,pbangunan infrastruktur,khendak prumahan,prubahan tekno,pkembangan sosiobudaya.
Elemen-elemen Dlm Prancangan – manusia,sumber psekitaran, unsur semulajadi,by product,kesan kesihatan.


TUJUAN AKTA PERANCANGAN BANDAR
- seragamkan undang2 dasar,
-adakan kwln & pengaturan,
-sediakan 1 asas undang2 bg mgalakkan,pngawalan,
-pgunaan & pmajuan tanah dlm rangka dasar negara,
-ambilkira kperluan msrykt,
-dengar rayuan individu yg x puashati akibat ssuatu prancangan,
-beri peluang kpd stiap individu dlm msrykt utk libatkn diri dlm pnyediaan pelan pbangunan mlalui cadangan pendapat bantahan dll..,
-beri kuasa kpd PBT utk beli tanah dlm lingkungan kwnnya,
-sistem kewangan mlalui pungutan bayaran pemajuan.
-gubal & kuatkuasakan prancangan melalui pnyediaan pwartaan,
-klulusan & kwln pbangunan.

PROSES PERANCANGAN:
=Pelan / Rancangan Struktur
=Pelan / Rancangan Tempatan

(i)Pelan Struktur :
-mnerangkan dasar & cadangan am pihak bkuasa negeri bkenaan dgn pmajuan & pgunaan tana dlm negeri itu,
-mperelok psekitaran hidup,
-mperelok phubungan,
-uruskan lalulintas,
-elok ksejahteraan sosioekonomi,
-mmudahkan pmaujan yg mampan,
-nyatakna ptalian cdgn itu dgn cdgn am bg pmajuan & pgunaan tana dlm kwsn yg bhampiran,
-lain2 pkara yg ditetapkan oleh majlis / jwtnkuasa dlm ssuatu kes.

Fungsi Pelan Struktur :
-mtafsir data negara & wilayah,
-tentukan matlamat polisi & cadangan umum,
-sediakan rangka kera utk pelan tempatan,
-tentukn kwln tindakan,
-sediakan panduan utk kwln pbangunan,
-sdiakan asas utk pnyelarasan sgala kputusan,
-bentangkan isu & kputusan prancangan kpd msyrkt awam & JK Perancangan Negeri.

(ii)Pelan Tempatan :
-satu pelan kecil,
-pelan kwsn tindakan & pelan subjek.
-suatu pnyataan btulis yg mnunjukkan scr tperinci segala cdgn PBT utk pbangunan & pgunaan tana di dlm kwsn PBT,
-lgkh2 pmuliharaan alam sekitar,
-pbaikan fizikal,
-komunikasi dan pngurusan lalu lintas.

Tujuan Pelan Tempatan :
-laksana dasar pelan struktur scr lebh tperinci,
-jelaskan isu2 yg diutamakan,
-terangkan tujuan prancanga PBT,
-kmusnahan harta benda akibat prancangan,
-maklumkan kpd pemaju mngenai peluang mereka dlm prancangan & pbangunan tersebut.

Fungsi Pelan Tempatan :
-mterjemahkan Pelan Struktur,
-sediakan garis panduan bg kwln pbangunan,
-sediakan asas bg selaraskan kputusan,
-kemukakan hal ehwal dan kputusan prancangan kpd msrykt awam.

Prosedur Penyediaan Pelan Tempatan :
-matlamat & objektif
– kajiselidik & pngumpulan data
– analisa & proses data
– sedia laporan kaji selidik
– publisiti utk laporan kaji selidik
– pandangan & ptimnbangan
– pnyediaan deraf pelan tempatan
– publisiti utk deraf pelan tempatan
– bantahan pwakilan awam
– pnerimaa deraf pelan tempatan & pihak bkuasa pelan tempatan.

Peranan PPKP Di Pejabat Kesihatan atau PBT
- periksa tapak,
-pemeriksaan bangunan,
-periksa pelan bangunan,
-beri syor & cadangan.

Proses Kawalan Bangunan
- proses bagaimana satu2 pmohonan dikemukakan sehingga ia diluluskan oleh Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri.

Proses Penyediaan Rancangan Struktur Di Malaysia
1. Kemukakan memorandum kpd kerjaan negeri utk mnerima pakai Akta 172.
2 . Sediakan program kerja, kenalpasti isu,rumus matlamat & objektif, ulangkaji data sedia ada, sediakan laporan ringkasan projek.
3. Jalankan kajian soal selidik & kajian sektorial yg meliputi penduduk, perumahan, sosial,ekonomi,kegunaan tanah perindustrian, perniagaan,pengangkutan, kemudahan asas, infrastuktur, institusi,alam sekitar.
4. Analisa & kenalpasti isu2 & masalah merumus objektif bg pnyediaan pelan.
5. Sediakan laporan deraf pmeriksaan.
6. Adakan seranta ,pameran & penyertaan awam ikut kehendak Sek 9 Akta 172, semua bantahan awam dikumpul & dibukukan.
7. Sediakan laporan deraf rncgn struktur,ambilkira pandanga org ramai.
8. Serahkan deraf rncgn struktur kpd JK Perancangan Negeri ( Laporan deraf rncgn struktur, laporan pemeriksaan, laporan seranta & pandangan awam).
9. Bantahan awam & laporan deraf rbcgn struktur dibuat seranta dlm bentuk notis yg disiarkan dlm 3 keluaran akhbar dr sekurg2nya 2 akhbar tempatan, bantahan org ramai blh dikemukakan di peringakt ini yg akan diperdengarkan kpd JK Kecil Perancangan Negeri pd satu tarik yg ditetapkan.

PENZONAN :
=pembahagian 1 wilayah kpd kwsn/zon dimana di dlm setiap zon, tanah hanya blh digunakan bg tujuan ttentu shj bg mngelak drpd blakunya pcanggahan dlm rekabentuk pbangunan/ aktiviti lain.

Tujuan Penzonan
(Kebaikan):
-wujudkan msrykt y bebas dr pnyakt2 bjangkit,
-wujudkan msryt yg bebas dr pnyakit x bjangkit,
-wujudkan kesihatan mental yg baik di kalangan msrykt ,
-wujudkan peskitaran yg sihat & selamat kpd msrykt,
-sdiakan & pelihara hak2 msrykt.

(Keburukan) :
-kos yg tinggi utk perancangan & pembnagunan,
-perlukan kwsn yg luas,
-tenaga kerja yg ramai, sistem pengangkutan yg efisen,
-kos pnyelenggaran yg tinggi utk sluruh kwsn.

Standart Perancangan :
-Ukuran yg tetap bg mnentukan kseragaman dlm pbangunan di samping mngawal mutu pbangunan yg dirancangkan,keselamatan,kesihatan,kemudahan,keselesaan.
-Menentukan tahap minima kperluan ssuat pbangunan.
-Ukuran yg ditetapkan mbantu mngenalpasti bentuk2 kemudahan y perlu ada & dlm masa yg sama mngekalkan penyediaan kmudahan2 lain.
-Kumuadahn y dihasilkan scr kseluruhannya mjadi satu sistem yg kemas & teratur serta semua aktvti dpt bjalan lancar.

TOPIK 2 : PENILAIAN IMPAK KESIHATAN PERSEKITARAN (EHIA)

DEFINISI
EIA : satu kajian utk mngenalpasti ,meramal,menilai,mgunaakn maklumat mngenai impak ke atas psekiatan projek yg dicadangkan & utk mcari ksempurnaan langkah mngawal kesan drpd projek yg telah diluluskan utk dilaksanakan.

Keperluan EIA
- sbg alat perancangan utk mneglakkan masalah alam sekitar,
-bantu mngurangkan oks pelaksanaan projek akibat dari kerosakkan alam sekitar,
-beri maklumat ke arah mbuat kputusan yg lebih baik.

Aktiviti Yg Perlukan EIA
- Lapangan Terbang,
-perhutanan,
-infrastruktur,
-perlombongan,
-perindustrian,
-kuari,
-pengangkutan,
-keretapi,
-pertanian.. dll...

Elemen2 EIA
- Sumber, Sosial , Pencemaran Anthropogenik.
1. Sumber : Hubungan antara manusia dengan persekitaran – manpower, kajian, sektor swasta, kerajaan, kewangan.

2. Sosial : hubungan antara manusia dgn manusia – kesihatan,perlindungan, pengangkutan,pendidikan,kebersihan diri & sekitar, rekreasi,makanan,kemiskinan,kebudayaan,gembira/takut,cinta/benci.

3. Pencemaran Anthropogenik : pencemaran makanan,tanah& air, udara & bunyi,perumahan xsempurna,bahan toksik & hazard.

Kepentingan EIA :
1. Sosioekonomi – kekalkan kualiti alam sekitar,tingkatkan taraf kehidupan,wujudkan peluang pekerjaan,tingkatkan ekonomi.
2. Politik : stabil kerana ia beri faedah kpd rakyat & kpentingan thdp ekonomi.
3. Geografi : kurgkan kesan thdp alam sekeliling akibat ptumbuhan penduduk & aktiviti manusia.
4. Hydrogeology : elakkan gangguan kpd kitaran air & ekosistem.

Proses Pentadbiran :
Teknik Penilaian – deskriptif, analisa risiko, teknik metriks, analisa kos faedah,simulasi komputer,dll..

Pringkat Utama Proses EIA
1. Preliminary Assessment : -penilaian awal thdp projek utk mnentukan samada ia akan mnyebabkan bnyk impak thdp psekitaran/sebaliknya.
2. Detailed Assessment : pnilaian tperinci bg aktiviti yg ditetapkan yg mana bpotensi mberi kesan pninggalan yg ketara sepertimana yg telah diramalkan di peringkat Preliminary Assessment.
3. Review Assessment : menilai semula & mengulas laopran Detailed Assessment.


Kesan Terhadap Alam Sekitar
- tanah & geografi, air & udara, sosioekonomi,kesihatan, sanitasi prsekitaran, kesihatan mental, tingkahlaku manusia.

Objektif EHIA
- pastikan keharmonian alam & manusia,capai kesempurnaan dlm hidup,seimbangkan ketiga2 elemen dlm merancang pbentukan komuniti.

Penilaian Kesan Kesihatan Alam Sekitar (EHIA)
- Penilaian kemungkinan kesan kesihatan ke atas penduduk drpd p’bgnn t’sebut.

Tujuan EHIA
- Dijalankan adalah untuk menepati aspek berikut :
> Hbgn kesihatan & kesejahteraan dgn keadaan & p’ubahan persekitaran
> Hak untuk mengetahui & t’libat dalam merancang p’ubahan a/sktr yg mungkin m’punyai kesan ke atasnya.
> Kesan negatif atau ancaman ke atas kesihatan adlh lebih senang dan kos efektif juka dielak dar peingkat awal sblm ia b’laku.

Prosedur EHIA
- Penerangan pilihan2 Projek
- Mengenalpasti Punca2 B’potensi M’beri Kesan Kesihatan
- Mengenalpasti Kump. Masy Yg T’dedah
- Mengenalpasti Kmgknn Kesan Kshtn A/Sktr
- Mengenalpasti Tindakan Tebatan Tambahan
- Mengenalpasti Kesan Kshtn A/Sktr Lebihan
- Pemilihan Projek Yang Terbaik

Pelan Pengurusan Kesihatan Alam Sekitar
- Memastikan segala tindakan tembatan yang dicadangkan dilaksanakan dan m’beri p’lindungan sebagaimana dinyatakan dalam Pelan Tindakan Tebatan.
- Jadual rcngn p’ukuran dan penyemakan yg sesuai t’hadap hazad t’tentu
- Dijalankan oleh pihak b’kuasa melalui p’untukan p’undangan.

Penilaian Risiko Alam Sekitar
- Mengenalpasti hazad
- Penilaian t/bls p’dedahan
- Penilaian p’dedahan
- P’btkn risiko

Pengurusan Risiko
- Penilaian Risiko
- Pengawalan Risiko
- Pengawasan Risiko
- Perhubungan Risiko

Peranan PPKP dlm EIA
- memberi syor2 & sokongan dr aspek kesihatan kwln penyakit,kwln vektor,sanitasi persekitaran,perubahan tingkahlaku manusia.

TOPIK 4 : IMPAK SOSIOLOGI, BUDAYA DAN EKONOMI KE ATAS PERUMAHAN

Rumah
- struktur fizikal yg digunakan oelh manusia utk blindung / bteduh & psekitarannya.Tmasuk alat2,fasaliti2,pkakas2 yg dikehendaki utk kepentingan fizikal,sosial & mental ssuatu famili atau individu.

Faktor2 Yg Mpengaruhi Pbinaan Rumah:
-prsekitaran,
-kebudayaan adat resam,
-teknologi &
-polisi kerajaan.

1. Prsekitaran : lokasi rumah,keadaan geografi tanah,iklim kawasan, kacauganggu persekitaran,vektor penyakit.

2. Kebudayaan Adat Resam : rupabentuk rumah ikut bangsa & adat resam,mengikut negeri.

3. Teknologi : teknologi sedia ada, taraf ekonomi, bahan binaan.

4. Polisi Kerajaan : ikut undang2 sedia ada,penentuan penggunaan tanah.penzonan,pelan
perancangan.

Kegunaan Rumah
- tmpt phuni merasa selamat dr ancaman cuaca,drpd gangguan msia & haiwan,menyimpan harta benda, mngalami proses perkembangan fizikal,mental,sosial,lambang status sosial pemiliknya ,cara pelaburan hartanah.

Impak Sosiologi, Budaya dan Ekonomi Terhadap Perumahan
1. Kesesakan – rumah sempit /sesak, ruang terhad, persekitaran rumah sesak, bil penghuni ramai, perebakan penyakit berjangkit,kesesakan, stress dll..
2. Bekalan Air dan Sistem Pembuangan Najis/Sisa Pepejal Yg X Sempurna : bekalan air x selamat & tercemar,sistem pbuangan najis x sempurna,sistem limbahan s sempurna, pbuangan sampah.
3. Sturktur Rumah x Sempurna – struktur asas , lantai dinding bumbung, kemudahan asas x mencukupi, kesan ; kecederaan , kemalangan,kebakaran dll..
4. Pengudaraan Yg X Sempurna – rekabentuk yg x sempurna, bahan binaan & bumbung, pengudaraan mekanikal x mencukupi.
5. Tekanan – Punca : kesesakan, ekonomi,sosial. – Kesan : gangguan emosi, fizikal, peningkatan jenayah.

Punca-Punca Masalah Kesihatan & Kecederaan Di Rumah
1. Bahan Binaan : dinding & lantai,bahan mudah terbakar, permaidani, bumbung.
2. Pencahayaan : masalah kesihatan, rabun, UBBL pencahayaan semulajadi 10% drpd keluasan lantai, pastikan keluasan pbukaan pcahyaan mngikut khendak undang2, halakan ruma ke arah matahari, cat dinding dgn warna cerah.
3. Pengudaraan : masalah kesihatan -> perebakan penyakit berjangkit,sistem pnafasan tganggu, UBBL pengudaraan smulajadi 5% drpd kluasan lantai, pengudaraan mekanikal( penyaman udara).
4. Pembuangan Sisa Pepejal : masalah kesihatan,perebakan pnyakit bjangkit,pbiakan vektor roden,cemarkan nilai estetika –
5. Bekalan Air : masalah kesihatan,prebakan penyakit bjangkit,kperluan asas manusia.
6. Ruang Bilik : masalah ksihatan,prebakkan penyakit bjangkit,kesesakan, UBBL,akta kerajaan tempatan (10 org dewasa :> 350 kaki padu).
7. Sistem Pembentungan : masalah kesihatan, perebakkan penyakit bjangkit, vektor roden, cemarkan nilai estetika, & alam sekitar.Akta Kerajan tempatan.

Syarat Kesihatan Utk Rumah
1. Syarat Fisiologi - suhu,pengalihan udara, pencahayaan, kebisingan.
2. Syarat Psikologi : 1. Ruang yg cukup utk brehat, ibadat,& pendidikan. 2. ruang makan , tamu & bilk yg mcukupi. 3. luas lantai yg mcukupi.
3. Syarat Perlindungan Dr Penyakit Bjangkit : bekalan air selamat utk minum,masak, cuci,kaedah pbuangan najis yg bersih(tandas curah/pam),bilik air,dapur, stor, & kwsn sekeliling bersih dr tmpt pbiakan serangga pbawa pnyakit,kaedah pbuangan sampah y sempurna, kaedah pbuangan air limbah yg sempurna, pcahayaan/ pengalihan udara yg baik.
4. Syarat plindungan kemalangan : bangunan rumah yg kukuh, pngurangan punca kejutan & kebakaran yg disebabkan oleh elektrik, pintu & laluan keluar yg x thalang, tangga x begitu curam.

Prinsip-Prinsip Rumah Sihat
- Perlindungan drpd agen dan vektor penyakit b’jangkit
- Perlindungan dari kecederaan dan penyakit kronik
- Menyediakan kesihatan mental yang baik
- Menyediakan persekitaran yang sihat dan baik
- Hal-hal kepenggunaan
- Penduduk berisiko

TOPIK 5 : PERUNDANGAN YANG BOLEH DIKUATKUASAKAN KE ATAS KEMUDAHAN YANG PERLU DISEDIAKAN DI BANDAR DAN DI LUAR BANDAR

Pembentungan
a) sek 69 akta krjn tmptn – ssorg y mlakukan kacauganggu ke dlm anak sungai, parit adlh mlakukan kslhn & blh didenda xlbh RM2000 @ penjara xlbh 1 thn @ kedua2nya.
b) sek.70 – ssorg yg cemarkan sungai dgn smph pdagangan,kuari,kumahan/dobi adlh mlakukan 1 kslhn & blh didenda xlbh RM5000 @ xlbh 2thn @dua2.

Sisa Pepejal
a) sek 72 (a) - adakan,selenggara & jlnkan pkhidmatan kbrsihan bg mbuang, hapus & urus segala jenis sampah &cecair.
b) sek 72 (f) – lindung & ambil lgkh perlu utk cegah blaku pnyakit bjgkit.jg kwsn spy bersih, cegah blaku kacauganggu/keadaan y blh bhyakn ksihatan.
c) sek 72 (j) – adakn,bina,slenggara & kendali stesen2 pncegahjgkitan.

Sisa Toksik & Bahaya
- praturan2 kualiti alam sekeliling (buangan tjadual,premis yg ditetapkan,kmudahan pengolahan& plupusan buangan tjadual, perintah kualitit alam sekeliling.

Pencemaran Udara
- peraturan kualitit alam sekeliling(udara bersih) per. 25 kepekatan kumin pepejal x lbh standart A 0.6 gm/Nm3, B 0.5 gm, C 0.4 gm. Per .30 Standart A 0.4 gm, B 0.2 gm, C 0.12 gm.

Pembakaran Terbuka
- K.A.S – apa2 pbakaran dlm mana hasil pbkaaran dialir kluar ke udara bebas, praturan 11 syarat bg pbakaran tbuka.


TOPIK 6 : KEPENTINGAN KESIHATAN PERSEKITARAN YANG DIHUBUNGKAIT DENGAN INSTITUSI KEDIAMAN

Institusi-Institusi Kediaman Yg Berkaitan
- Penjara
- Sekolah
- Hospital
- Nurseri
- Ladang / Estet

Perundangan dan Agensi Kerajaan Yang Menyokong Fungsi I.K
- Akta Hospital Persendirian
- Akta Penjara
- Akta Pusat Penjagaan Kanak-Kanak
- Akta Pusat Penjagaan Warga Tua
- Peraturan Sekolah dan Kantin Sekolah
- Akta Standard-Standard Minimum Perumahan dan Kemudahan Pekerja 1990

Kehendak-Kehendak Persekitaran Yang Diperlukan Bagi Institusi-Institusi Berkenaan
- Berpandukan kpd akta yang b’kaitan dan m’beri penekanan ke atas aspek p’sktrn kshtn.

Pemeriksaan Institusi
Data-Data Pentadbiran :
- Nama institusi
- Alamat
- Pengetua
- No.telefon
- Bilangan murid
- Bilangan kakitangan
- Bilangan kelas

Data-Data Kawasan :
- Lokasi
- Keadaan Mukabumi
- Penzonan
- Pemaritan / Saliran
- Kacauganggu A/Sktr
- P’jagaan Landskap

Butir-Butir Pemeriksaan :
- Pembiakan Vektor
- Kemudahan Sanitari
- Perparitan
- Saluran Kumbahan
- Pelupusan Sisa Pepejal

Butir-Butir Pemeriksaan :
- Keluasan Lantai
- P’cahayaan dan P’udaraan
- Ketinggian Bilik
- Kesesakan
- Kemudahan Kantin
- Sanitasi Makanan
- Tahap Kebersihan

Keselamatan :
- Kemudahan Keselamatan
- Kemudahan Kebakaran
- Alat Pemadam Api
- Latihan Kecemasan
- Keselamatan Lalulintas

Perkhidmatan Kecemasan :
- Peti Kecemasan
- Guru Bertugas
- PBSM, St.John dll

Kemudahan Rekreasi :
- Padang / Gelanggang dll.
- Alat-Alat Permainan
- Kegiatan Luar

Ulasan dan Komen :
- Ulasan Keseluruhan pemeriksaan
- Cadangan untuk m’perbaiki tahap kesihatan institusi

TOPIK 7 : PELAN BAGI SITUASI KECEMASAN, BENCANA SERTA PERHIMPUNAN AWAM

Definisi
- suatu prubahan keadaan alam, skitar yg mbawa kburukan kpd cara2 khidupan biasa & mdedahkan mangsa2 kpd unsur 2 alam sekitar yg rosak & bahaya.

Klasifikasi
- Bencana dr cuaca, Bencana dr mukabumi, Bencana dr dalam bumi, kemalangan.
1. Bencana Dr Cuaca : ribut, ksejukan, glomang haba panas,kemarau.
2. Bencana Dr Muka Bumi : banjir, banjir lumpur, salji runtuh,tanah runtuh.
3. Bencana Dr Dlm Bumi : gempa bumi,lerupan gng berapi,glasier.

Kemalangan
- keruntuhan struktur bangunan dll.., letupan loji dll.., kebakaran, pelanggaran kenderaan, keracunan bekalan air.

Penilaian Bencana Alam
Dinilai bdasarkn kpd
– khilangan kpd msia,
-pkhidmatan awam yg tjejas,
-kmusnahan harta benda,
-prebakan penyakit bjangkit,
-gangguan thdp aktiviti harian mnsia

Tindakan : Sebelum, Semasa & Selepas Bencana.
1. Sebelum : ramal tarikh & jgkamasa & keparahan bencana yg akan blaku, psiapan dr aspek pruntukan kewangan,sumber tenaga, pkhidmatan yg diperlukan,bekalan bahan, sistem amaran bencana.
2. Semasa : penghapusan kesan bencana,pemindahan mangsa bencana, selamat mangsa,rawat, cari & mnyelamat, sedia kperluan asas yg bersih & selamat.
3. Selepas : urus aktiviti mnyelamat & jaga mangsa, pmulihan phubungan & komunikasi, urus bantuan kpd mgsa, pbaikan kcemasan, kajian,pnilaian & pnyediaan laporan bencana.

TOPIK 8 : TERMINOLOGI-TERMINOLOGI DI BAWAH PENGURUSAN SISA PEPEJAL

Pengenalan
1. Definisi Sisa Pepejal
- Sisa atau bahan yg t’hasil drpd aktiviti manusia dan haiwan yg sudah tidak digunakan lagi dan biasanya b’btk pepejal atau ;
- Sebarang bahan atau benda yg sudah tidak lagi berguna dan dibuang. Apabila brd di p’sktrn, boleh m’jejaskan ekosistem sekaligus kesihatan awam dan boleh b’tindak sbg bahan p’cemar

2. Sisa Pepejal Boleh Berkemungkinan Mengandungi :
- Patogen manusia – lampin pakai buang, kertas tisu, sisa makanan
- Patogen haiwan – sisa buangan haiwan
- Patogen tanah / tanih – sisa buangan taman

Terminologi Di Bawah Pengurusan Sisa Pepejal
- T’dapat 4 kategori utama sisa pepejal :

1. Sisa Pepejal Bandaran (Municipal Solid Waste – MSW)
- B’sifat heterogenous (p’bagai sifat)
- Komposisinya b’gtg kpd faktor2 spt gaya hidup, lokasi, musim tahunan, keadaan ekonomi, perayaan dan t’masuklah adat setempat.
- Pengeluar utama sisa perbandaran adalah residensi, komersial, institusi, p’binaan dan peruntuhan bgnn, p’khidmatan p’bandaran serta loji rawatan sisa buangan.

2. Sisa Buangan Berhazad (Hazardous Waste)
- Mengandungi bahan atau b’potensi m’jadi hazad kpd manusia dan p’sktrn kita.
- Sisa hospital juga boleh diklasifikasikan sebagai sisa b’hazad.
- M’punyai criteria t’tentu m’ikut negara
- T’dapat lima kesan atau akibat :
> Ignitabiliti (kebolehan utk t’bakar)
> Mengakis
> Reaktif
> Toksik
> Infektiviti (kebolehan utk m’jangkiti)

3. Sisa Agrikultur (Agriculture Waste)
- T’hasil dr kwsn p’ladangan, p’tanian dan p’ternakan
- Contoh sisa agrikultur spt sisa sembelihan, sisa makanan ternakan, baja najis, racun serangga, racun kulat, bekas simpanan baja (containers) dan najis haiwan

4. Sisa Industri (Industrial Waste)
- Sisa yg t’hasil dari mana-mana jenis industry melalui proses yg dilakukan.
- Sstghnya boleh b’sifat hazad.
- Contohnya, sisa kimia dari kilang pengeluar bahan kimia


Sisa Buangan Bandaran (MSW)
- Jumlah keseluruhan bahan yg dibuang dari rmh dan bidang komersil serta akhirnya akan dikutip oleh PBT.
- Pengumpulan dan penyimpanan sisa buangan atau sampah sarap yg byk akan menarik p’hatian dan m’galakkan p’biakan vermin, lalat, lipas, tikus dan burung (gagak)
- Menarik perhatian scavenger
- Boleh mengundang p’bagai penyakit
- Faktor peningkatan jumlah sisa :
> Populasi yg semakin meningkat
> P’ubahan cara hidup
> Peningkatan p’gunaan brg2 pakai buang

i. Sisa pepejal dari rumah :
a. “Garbage”
- sisa mknn
- m’hasilkan bau busuk dan cepat mereput
- dijadikan sbg mknn binatang ternakan spt khinzir (swill)
- perlu dikumpul dan dibuang dgn kerap
b. “Ash”
- debu yg t’hasil dr p’bakaran
- b’sifat tidak boleh dibakar dan lengai
- digunakan sbg bhn cmprn dlm simen
- digunakan dlm cmprn asphalt utk m’buat jln raya
c. “Rubbish”
- sisa pepejal yg tidak keluarkan bau busuk spt sisa dari tmbhn, kayu dan kertas
- biasanya adalah bhn mudah t’bakar dan t’dpt juga bahan tidak mudah t’bakar
- perlu dilupuskan dgn baik dan kerap sblm m’jadi ancaman atau b’taburan oleh angin

Komponen & Terminologi Lain Dalam MSW
(i)refuse: semua buangan sisa pepejal dan kering tidak mengalir, meliputi semua @ sebahagian bhn spt garbage @ swill.
(i)Stable refuse : sisa yg t’hasil dr kandang ternakan
(ii)Street refuse / road litter : sisa yg t’dpt di jalan raya
(iii)Market refuse : sisa yg t’hasil drpd aktiviti di pasar
(iv) Trash / oversized discards : sisa pepejal yg b’saiz besar spt pokok, brg2 lama.
(v) Debris : habuk yg t’hasil drpd p’binaan bgnn, peruntuhan bgnn, dan p’ubahsuaian bgnn
(vi)Waste matter : sisa dari tanah, bahan binaan spt tanah liat, kaca, besi (tidak mudah t’bakar)
(vii)Bangkai haiwan : haiwan peliharaan, haiwan liar yg mati dan perlu dikutip / dikubur / dibakar.

Pengurusan Sisa Pepejal
- Merupakan disiplin /peraturan yg dihubgkaitkn dgn pngawalan keatas pngluaran, penyimpanan, pengumpulan, pemindahan, dan pengangkutan, pmprosesan dan pembuangan sisa pepejal dgn cara yg baik.
- Skop p’urusan sisa pepejal merangkumi p’tadbiran, kewangan, undang2, perancangan dan kejuteraan yg t’libat dlm penyelesaian mslh2 sisa pepejal.
- Mengikut prinsip2 yg tbaik dr segi kesihatan awam, ekonomi, kjuruteraan, pngekalan nilai estetik & ptimbangan alam sekitar lain.

Elemen Dalam Pengurusan Sisa Pepejal
- Pengeluaran / p’hasilan sisa pepejal
- P’urursan dan p’asingan sisa, penyimpanan serta p’prosesan di tmpt pnglr / sumber
- Pengumpulan sisa
- P’asingan, p’prosesan dan transformasi sisa pepejal
- Pemindahan dan p’angkutan
- Pelupusan

Teknik Anggaran Kuantiti MSW
(i)Analisis Masukan
(ii)Analisis Sekunder
(iii)Analisis Keluaran

Ciri-Ciri Sampah Secara Kejuteraan
(i)Lembapan dalam sampah
(ii)Saiz partikel
(iii)Kandungan kimia
(iv)Ketumpatan
(v)Komposisi

Pengutipan
- Peralatan dan teknik telah meminimumkan pengutipan sampah
(i)Pengisar garbage : digunakan utk mengurangkan jumlah garbage
(ii)Paip pneumatik : sampah dikisar di rmh dan dipam melalui talian bawah tanah ke loji rawatan sisa.
(iii)Pemadat : Jika saiz sampah kurang, maka pengutipan sampah juga b’kurangan
(iv)Stesen pemindahan (transfer station) : Merupakan bgnn yg m’jadi tmpt penyimpanan sementara sisa buangan.
(v)Tong hijau : p’huni rmh akan meletakkan tong sampah hijau (telah digunakan di seluruh taman perumahan) di tepi jalan dan diletakkan pada hidraulik.
(vi)Pengoptimuman laluan : b’tujuan utk m’hasilkan laluan Euler dan m’elakkan laluan mati

Terminologi Lain
Pjenisan Sisa : Domestik,komersial, institusi, jalan,binaan, longkang,sungai, pantai dll.. industri.
Kutipan Sisa Pepejal : proses pngambilan buangan sisa pepejal dr tempat pnstoran samada scr manual/mekalnikal mlalui alat angkut & kmudian dbawa ke proses /tapak plupusan.
Pengutipan Lorong : kutipan sisa drpd bekas yg diletakkan bhampiran lorong.
Pengutipan punggah ; kutipan oleh krew drpd kwsn2 premis mgunakan bekas pbawa /kaedah mekanikal.
Kutipan Kontrak : ikut pjanjian btulis dimana hak2 kontrak kedua pihak ditetapkan.
Kutipan Francais : dilakukan oleh firma persendirian yg diberi hak xklusif mlalui yuran dibyr oleh planggan dlm kwsn ttentu.
Kutipan Jln Susur : drpd bekas yg diletakkan bhampiran dgn laluan kutipan.
Kutipan Bandaran : oleh krew dibwh pnyeliaan & arahan oleh bandaran.
Kutipan Psendirian : oleh individu / syarikat dr premis kdiaman.
Kuitpan Berasingan : kutipan komponen berasingan ikut jenis sisa utk perolehan smula sumber.
Pengutipan Set Out /Set Back : mmunggah bekas yg penuh & kembalikan bekas kosong ke tmpt asal.
Kelengkapan Kutipan : klengkapan pngangkutan spt trak dll..
Time & Motion Study : 1 prosedur mlakukan pengumpulan data bkaitan di lpgn & analisa data tsbut di pjbt scr sistematik. Jika dguna dgn betul ianya mjadi sgt bguna bg pbuat kputusan pkhidmatan pngurusan sisa ppejal.
Pemprosesan Sisa Pepejal : mngurangkan isipadu sisa ppejal scr pemampatan, thermal, & pengasingan komponen sisa ppejal sblm dilupuskan.
Kitar Semula : 1 prosedur dimana sisa ppejal diproses spy sbhgn drpd komponennya blh dipulihkan.
Air Larut Resapan/Kurasan : cecair yg dihasilkn sms proses pnguraian,serta air yg mnelusi pnutup tanah & kluar dr sampah.
Pirolisis : proses pbakaran dgn ktiadaan oxigen.

TOPIK 9 : KOMPOSISI DAN ISIPADU SISA PEPEJAL KELUARAN MALAYSIA DAN PELUPUSAN MELALUI PENGAMBUSAN TANAH

Pengasingan Sisa Pepejal
-dilakukan ikut jenis sisa, ada kaitan dgn pgunaan jenis/saiz pstoran yg sesuai.
-kdudukan lokasi kutipan dr pelbagai punca keluaran dr segi pmilihan alat pstoran, saiz krew, pilihan alat angkut.

Tujuan Pengasingan Pepejal :
- jadual kekerapan kutipa lbh produktif,
- memaksima gunaan sumber & mngurangkan kos kutipan & alat angkut ;
-jimat petrol,
-kurgkan trip kutipan,
- kurgkan bil krew,
-kurgkan kos pnyelenggaraan,
-kurgkan kerja lbh masa
– guna smula sisa ttentu
– mbentuk pstoran sempurna
– tentukan kaedah lupus akhir ikut jenis sisa : garbage;rubish&garbage; xmudah tbakar.

Pembersihan Jalan
: - 1/3 – ½ drpd pbelanjaan pngurusan sisa ppejal adalah utk street cleansing – dikendalikan samada scr manual/mekanikal – ktinggian kadar sisa dijalanan bpunca drpd klemahan servis kuitpan & msrykt mbuang sisa di jalanan – kos mngasingkan sisa yg btaburan di jalanan lbh tggi bbanding dgn kutipan yg sama jika ditmptkn didlm tong – msrykt perlu bantu atasi isu sisa di jln.

Objektif Pbersihan Jalan
: - tgkatkan kcekapan & kberkesanan kutpan sisa dr pbagai punca ( sisa smulajd,buangan trafik, muatan dr kenderaan, kwsn binaan, sikap negatif pguna) – kurgkan buangan sisa dijln mlalui pdidikan ksihatan – guna kaedah lbh sistematik tujuan mningkatkan produktiviti – pilih rekabntuk yg sesuai & kcekapan pralatan.

Pbersihan Secara Mekanikal
: - kenderaan dlengkapi dgn mesin pnyedut – bkesan mmungut debu – mesin kecil 3km/jam – mesin besar 8km/jam – bila beroperasi tentuka tiada kenderaan lain berada dijln – pastikan pgunaannya di atas jln yg piawainya mliputi luans2 kjuruteraan – daya kgunaanya adalah rendah – mudah tdedah kpd kerosakan – perlukan khidmat sokongan utk pnyelenggaraan

Undang2 Pbersihan Jln
: - btujuan mcapai piawaian ttinggi pbersihan jln & juga utk mngurgkan beban kerja.
-kenderaan di atas jln : penalti kenderan yg gagal mlindungi muatan dgn selamat – tapak pbinaan projek : kontraktor mesti mnyediakan kmudahan tmpt mcuci tayar sblm mninggalkan kwsn projek – mbersi hala kluar projek : dilarang sapu sisa dr mana2 premis keluar ke tmpt awam – sampah : dilarang mbuang di merata2.

Kajian Masa & Gerakan :
Objektif Am – tentukan sisitem kutipan sisa pepejal yg sedia ada & mperoleh data asas utk mrancang pbaikan sistem kutipan tsebut.
Objektif Khusus – ketahui sejauh mana pralatan kutipan digunakan, bagaimana pkerja mgunakan masa, perilaku pkerja, tahap kerjasama msrykt bkaitan kutipan sisa – periksa & semak pjalanan kutipan sesuai/tidak, jadual kutipan sesuai/ tidak, ksesuaiciri2 pstoran, tahap kerjasama msrykt bkaitan sisa ppejal

Persiapan, psediaan serta klengkapan bg kajian masa & gerakan
; - maklumat asas ; peta, jenis punca, penduduk, rumah , hari/masa kutipan, alat angkut,pkerja dperlukan. – peralatan ; jam digital, pita pngukur, alat mengira, weigh bridge 30 tonne, kenderaan – peranan kump kajian – kerjasama krew kutipan – pra uji format yg digunakan

Unsur2 Pemindahan & Pengangkutan
: - aktitviti yg dhubungkait dgn mmudahkan sisa2 drpd alat2 angkut yg kecil kpd yg lbh besar, pngangkutan sisa mlalui jarak ttentu samada ke tempat pemprosesan/tapak pelupusan – ciri2 alat angkut sisa2 ppejal ; direka ikut saiz & kapasiti, blh dguna utk mbuang sampah, mudah dbuat loading & unloading, kselamatan kpd krew, sesuai kpd jenis sisa yg diangkut.

Kitar Semula : - kitar semula merupakan satu prosedur dmana pepejal di proses supaya sebahagian daripada kompenenya boleh dipulihkan.
a)Kepentingan kitar semula:-selamatkan sumber semulajadi-jimatkan tenaga dan kos-pelihara alam sekitar-panjangkan hayat tapar pelupusan-asep eko(perniagaan yang menguntungkan)-menberi nilai yang baik.
b)ekonomi:-tahan lasak-kurang pekerja.

Pemprosesan sisa pepejal
:-bermaksud mengurangkan isipadu sisa pepejal secara penempatan ‘thermal’pengasingan komponen sisa pepejal sebelum dilupuskan.

a)tujuan-mudah dikendalikan untuk penyimpanan&pengankutan-memanjangkan hayat/tapak pelupusan-menjimatkan ruang untuk penyimpanan,pengankutan&pelupusan-dapatkan sumber2 yang boleh digunakan (secara semula jadi &kitar semula.-sesuai kpd keluasan&keadaan jalan/lorong-boleh digunakan dalam tempoh yang lama-jimat kos-tahap memempat yang tinggi-mudah dicuci.

b)pemilihan alat angkut dalam perkhidmatan pengurusan sisa:-sanitari(tidak ada masalah kesihatan contohnya tumpahan)-kurang beri implikasi(aspek keselamatan,sentiasa berkeadaan bersih)-keberkesanan(kemanpuan daya mampat,cepat dari segi’loading’&unloading).

c)kaedah-kaedah pemprosesan:-pemampatan secara mekanikal([engunaan kenderaan secara lengkap dgn alat pemampat iaitu ‘compactor,mesin khas untuk pemisahan/penghancuran/pencincangan/pemampatan sisa)-pengunaan ‘thermal’(pembakaran terkawal,pembakaran pada suhu yang amat tinggi)-komponen sisa pepejal secara manual untuk tujuan(composting,guna semula,kitar hidup)

TOPIK 10 : MASALAH-MASALAH BERKAITAN DENGAN SISA PEPEJAL DAN ILLEGAL DUMPING

Elemen2 Pengurusan Sisa Pepejal

Pgeluarn/pghasiln sisa ppejal --> Pgurusn n pgasingn sisa, pympnn srta pmprssn d tmpt pgeluar/sumber -->Pgumpuln sisa ==> @ ---=>Pemndhn n Pnggktn @ ---=> Pgsingn pmprssn n trnsfrmsi ppjl ==>Plupusn

Mshl Sisa Pepejal
Def: K’adaan@situasi yg buruk@lemah brkaitan sisa ppejal yg wujud akbt klmhn bbrp fktor dlm mnguruskn plupusn sisa ppejal

Perundangan
(i)AKTA KUALITI ALAM SEKELILING 1974, SEKSYEN 34 A
-Pmbina’n loji pmbkrn.
-Pmbina’n loji pngkomposn.
-Pmbina’n loji pulihguna.
-Pmbina’n kmudahn pnimbusn tnh (bhn buangn prbndrn)

(ii)Laporan Cadangan Pemajuan (LCP) termasuk menerimapakai;
-Akta A 933 (Tree Preservation Order)
-Kajian Penilaian Kesan Ke Atas Alam Sekitar / Penialaian Impak Alam Sekitar (EIA), perlu disediakan sebelum perancangan pembinaan tapak pelupusan dipertimbangkan.

Masalah Sisa Pepejal
Masalah wujud jika pengurusan sisa tidak teratur & memberi kesan dalam pelbagai aspek.
- Ksn trhdp kshtn & kslmtn
- Ksn trhdp alam skitar
- Ksn trhdp sosioekonomi
(i)Ksn Trhdp Kshtn n Kslmtn
-Mnjd tarikn tumpu’n & pmbiakn vektor, roden, lalat, lipas srta scavenger.
-Bleh mnyumbat sstm prparitn & sbbkn banjir.
-Mngakibatkn kmlngn jka sisa brselerak.
-Asap, debu pmbakarn & bau busuk sisa ble mngakibatkn plbgi pnyakit cth lelah, alergi dsb.
-
(ii)Ksn Trhdp Alam Sekitar
-Pncmrn udara mlalui bau yg trhasil srta asap & debu mlalui pmbkrn sisa.
-Pncmrn air prmuka’n & air bwh tnh trutama skali pnghasiln leachate @ cecair larut lesap.
-Nilai estetika brkrngn.

(iii)Ksn Trhdp Sosio-Ekonomi
-Kacau ganggu kepada penduduk sekitar (bau, pemandangan).
-Penurunan nilai tanah berdekatan tapak pelupusan sisa.
-Sektor pelancongan tergugat.
-Kehilangan sumber yang boleh digunasemula.

Mshla yg Dhdpi PBT
-Pngeluarn/pnghasiln sisa ppejal smkin mnngkt.
-Pningktn kwsn prmhn.
-Pngalirn bhn toksik akbt campuraduk plbgi bhn kimia d dlm sisa ppejal.
-Klmhn dlm pngurusn sisa pepejal mngakibatkn sisa brslerak, bau busuk, pmbkrn & pmbuangn scra haram dsb.
-Sikap msyrkt yg xbrtnggngjwb.
-Pmbiakn mkrorgnsma, vektor dll.

Mshla Pgurusn Sisa
-PBT masi blum profsional d dlm pngurusn n prncngn prkhdmtn bndr trutamany cra mngurus pungutn smph,bil pngngktn n kos tnaga buruh yg tnggi.
-Mshla pngurusn smbr manusia. (i.e. skp krew kutipn yg lbh cndrung mngutamakn kpntngn dri dpd pkrja’n)
-Mshla prduktvt kutipn yg xble dselesaikn mlalui prncngn kutipn yg produktif.

Tndkn Siasatn Aduan Awam
1.Knlpsti kbnrn aduan dpd sumber blepki (apa mshla sbnr).
2. Mnilai aduan trsebut dr segi:
-Jnis aduan/mshla.
-Klemahn srvis, pngurusn@agensi.
-Prundangn yg x dpatuhi.
-Mnilai sjauh mna aduan mnjd isu hngt.
-Rekod sungutn, aduan dsb.
3. Knlpsti implikasi jka tndkn segera xdlakukn.
4. Mmbt prtmbngn yg wajar smsa mrngka tndkn pnyelesain.
5. Mngaplikasikn kuasa prundngn smsa mnngni mshla/aduan.

TOPIK 11 : MASALAH BERKAITAN DENGAN SISA MERBAHAYA DARI KEDIAMAN

Mshla Sisa Bhya Kdiamn
Def: Apa2 sisa yg dtkrfkn mngikut drjh kblehcucuhn, kblehakisn, kreaktifn @ ktoksikn yg mrngkumi asid, bhn kimia toksik, bhn mletup n sisa brbhya len.

Sifat Sisa Bhya Dr Rumah
- BERACUN / TOKSIK
- MUDAH TERBAKAR
- MENGHAKIS
- REAKTIF / MUDAH MELETUP

Bhn Beracun/Toksik
- Bleh mnybbkn ksakitn, kracunn n kmatin. i.e. Racun srngga, sabun pncuci, cat, pralatn senilukis n sbhgi’n jnis ubat2n.
- Trmsuklh bks balang smburan ‘insecticides’, bks botol rcun kguna’n prtanin, sisa keluarn hospital dll.

Bhn Mdh Trbakar
- Bhn ini mdh mncetuskn kbkrn apb trbkr (percikan api) @ trdedah kpd prmuka’n pns mlbihi k’adaan biasa. cth: kerosin (minyak tanah), gasolin, pngilat kuku n mnyk wangi.

Bhn Mgakis
-Bhn ini akn mnybbkn tndkbls kimia yg mnghakis prmuka’n n sterusny mrosakkn bnda@tisu hdup apb brsntuhn dgn kulit.
-Eg. Bateri kereta (asid), bhn pncuci tnds n pluntur pakain

Bhn Reaktif/Mdh Mletup
- Mdh brtndkbls dgn bhn len spt udara, api@air n mnybbkn pmnsn @ letupan. i.e. Aerosol, tong gas, sebhgi’n pwrna rmbut n asid
Jnis Sisa Bhaya
- Bekas/botol racun trpki.
- Sisa bahn kimia.
- Bekas/botol insektisid trpki.
- Sisa hospital.
- Botol aerosol.

Kesan
- Kmngknn letupn, gas bracun, leachate overdose.
-Krew trddh kpd risiko2 yg mngkn brlaku & ble sbbkn kmati’n, kcedera’n srta kcacatn.
- Leachate, air sisa & kumbahn yg tlh brcmpraduk dgn sisa bhya mncmrkn smbr air.
- Pmbkrn bhn buangn kimia brbhya dr rmh akn mnddhkn dri kpd bhya asap bracun, pncemarn alam n kmlngn akbt kbkrn mhupn letupn.
Cth, dioksin, bhn kimia pling bracun yg ble trhsil dpd pmbkrn plntur pkaian@ pmbngkus plastik jnis polivinil klorida. Plumbum pula jka dhidu mlalui pmbkrn cat n strusny mmbri ksn kracunn trutama kanak2.Trdpt jg bhn kimia yg xlupus tp brhmpun dlm abu pmbkrn.

Tindakan Mengatasi
-Prgrm Pndidikn Kshtn kpd msyrkt brhbg dgn pmbuangn sisa brbhya:
>Mengenalpasti sisa buangan berbahaya
>Pengasingan bahan sisa berbahaya untuk pelupusan
>Implikasi kesihatan akibat dari sisa berbahaya
-Kuatkuasa undang2:
>Printah n praturn2 ini tlh mmbri pruntukn kpd Jbtn Alam Skitar utk mngwl pngeluarn, pnstorn, pngngkutn, pmerolehn kmbali, pngolahn/pmusnahn n plupusn buangn trjadual mlalui bbrp gris pnduan

TPIK 12 : PENSTORAN DAN PEMBUANGAN SISA PEPEJAL

Definisi
Pnstorn sisa mrujuk kpd pnympnn & pngmpuln sisa ppejal ole pngeluar d dlm bks/tong smph sblum pngutipn ole phk trbabit dlakukn.

Keperluan Penstoran
-Mengurangkan kos pengurusan sisa:
>Mngurngkn tnaga mnusia.
>Mngurngkn pngngkutn.
>Mnjimatkn masa.
-Mngasingkn sisa pepejal yang boleh dikitar semula (stp bks dcat dgn wrna trtntu mwakili sisa trtntu)

Kepentingan Keperluan Penstoran Sisa
1.Nilai Estetika
-Mmlihara/mngekalkn smulajd alam skitar
-Jka dabaikn – mnjjskn pmndngn
2.Kesihatan & Keselamatan
-Pstikn sanitasi alam skitar trjmin
-Kselesa’n kpd pnddk
-Kslmtn kpd pkrja
3.Nilai Ekonomi
-Ngara brsih rkyt sihat
-Sumber pndptn
-Wrgangara produktif – bbs dr pnykt
-Jimat kos

Mshlah Brkaitan Pnstorn Sisa Ppejal
1.Sisa dpd jnis mdh rput (pngurain mikrob): ‘Garbage’ brsifat mdh trurai, mngglkkn prtmbuhn bkteria n kulat, mnghasilkn bau busuk n akn mnarik prhatian srangga.D smping e2, pngurain sisa rsidensi ini jg mnghsilkn ccair yg busuk
2.Ruang yg terhad: kpsiti bks xmmnuhi kprluan pngeluar sisa
3.Jenis bks xsesuai mngikut jnis sisa ppjal yg dbuang
4.Lokasi: lokasi mletakkn bks xconvenient kpd pngeluar srta krew pngutipn.
5.Sikap: sikap pngeluar yg xmmbri krjsma srta krew pngutipn yg xbrtnggngjwb.
6.Kntaminasi kmponen sisa pepejal scra kimia: sisa cat, mnyk motor n bhn cuci mnybbkn kntaminasi silang brlaku mnybbkn nilai kitar smula susut n mncmari pkrja

Ciri2 Bekas Penstoran
1. Sifat ketahanan bekas:
-Bina’n kuat n tegap
-Bhn thn lama/thn lasak
-Kalis air
-Logam thn karat/PVC
2.Mdh utk dkndalikn
-Mdh dangkat
-Mdh dbersihkn
-Mdh dgunakn
-Mdh dkosongkn
3. Saiz tong smph
-Ble mnmpung smph yg dhsilkn sblum kutipn dlakukn
4.Brtngkai n brpnutup
-Pnutup dr bhn yg mdh mlekap/mlekat
-Tngkai teguh utk mdh dangkut
5. Lokasi yg ssuai
-Mdh utk dkutip
-Trhlg dr gngguan ‘scavengers’
-xda hlgn
6. Blkg rmh/bngnn,Hdpn rmh dlm/luar pgr kwsn,Kaki lima/bahu jln,Bsmnt bngnn, Pndk smph brhmpirn bngnn, D prsmpngn lrg, Kwsn khas tong smph brhmpirn kmpleks, Kwsn tumpuan org rmi spt prhntian bas
7. Aspk kshtn umum & estetik
- Mnjmin snitasi prsktrn
- Kslesa’n kpd msyrkt
- Kslmtn kpd pkrja
-Mmelihra kindahn alam smulajadi
- Mnjamin aspek kslmtn ekologi

Kategori/Kaedah Pympnn Bekas
1. Individu:
-Tong smph indvdu d stiap rmh/kdai/kilang
-Saiz tong brgntung kpd bnyakny sisa yg akn dhasilkn
-Sisa dmsukkn k dlm tong smph n dkutip ole phk pngurusn sisa ppjl
-Sisa dmasukkn k dlm beg plastik kmudian k dlm tong utk elak bau, lalat, mmnjgkn hyt tong smph
2. Kelompok (Communal):
-Tong smph bsr yg dgnakn brsma
-Sisa dpd tong indvdu dr stiap rmh dbwa n dbuang k tong
-Kutipn dlakukn d tong kelompok
-Smph dr tong kecil d unit2 kilang dbwa k tong besar dlm
-kwsn kilang sblum dkutip ole phk brkuasa pngurusn sisa ppjl

Ciri2 Lokasi Bekas Kelompok (Communal)
•Mdh dlihat
•Mmpyi jln utk kndera’n@pengutip smph
•Tpk lokasi dprbt dr bhn kalis air
•Tpk mmpyi kcerunn n longkang spy air smph (leachate) dpt dalirkn k tmpt buangn
•Skliling kwsn tpk ada dndng


Fktr Prncgn Bks Pnstorn
1.Jnis Pnstorn
-Saiz
-Kriteria bina’n
2.Lokasi Pnstorn
-Xda hlgn
-Mdh dhmpiri utk kutipn
-x dgnggu ole “scavangers”
-Tmpt yg trjmin & slmt/stabil
3.Kshtn Umum & Estetika
-Snitasi prsktrn trjmin
-Kselesa’n kpd msyrkt
-Kslmtn kpd pkrja
-Kindahn smulajd alam sktr dpt dplihara
-Mnjmin aspk kslmtn ekologi
-Mnghndari unsur2 yg mncacatkn pmndgn
4.Kaedah Kutipan
-curbside
-onsite storage

Prundgn Brkaitan Pympnn Sisa Pepejal
(i)Undang-undang Kecil Bangunan Seragam 1984
–Plngsor smph & cra lain bg pmbuangn smph (sek. 118)
–Rkabntuk & pmbinaan plngsor smph (sek. 120)
–Khndak2 blik bks smph (sek. 121)
–Akses kpd blik bks smph (sek. 122)
(ii)Undang2 kecil yg digubal ole Mjlis Prbndrn/Phk Brkuasa Tmptn yg brkaitan dgn pmbuangn smph
–Cthny: Undg2 Kcil Pmungutn, Pmbuangn n Plupusn Smph Srp (Wilayah Persekutuan) 1981 (P.U. (A) 278/1981)

Mshla Brkaitan Pympnn Sisa Pepejal
1.Skp pngeluar/org rmi:
-xsediakn bks indvdu yg smprna
-x mmbuang smph k dlm tong smph kelompok yg dsdiakn
-Brsepah d kwsn sktr tong
-Brlaku kbkrn dsbbkn ole puntung rokok yg d buang k dlm tong
-Pgr rmh brknci n smph xdpt dkutip
2.Mshla mekanikal
-Krosakn pd kndera’n pngngkut
3.Pmbuangn smph yg xspttny k dlm tong smph
-Bngki haiwan, rnting pokok, kayu n sisa bina’n
4.Tong Sampah
-ruang thad
-saiz x sesuai
-jnis x sesuai
5.Krew kutipn x brtnggngjwb

TOPIK 13 : FAKTOR-FAKTOR BAGI PERANCANGAN PERKHIDMATAN KUTIPAN DAN PENGANGKUTAN

Trdpt 4 aspek dlm oprasi kutipn sisa buangn:
1.Jnis prkhdmtn kutipn
2.Jnis sstm kutipn
3.Anlisis sstm kutipn
4.Kaedah mntpkn lalu’n kutipn yg produktif

Prncgn Prkhdmtn Kutipn
1.Prkhdmtn pngutipn sisa buangn.
-prihal mngutip/ mmngut smph dr plbgi pngeluar, malah, iany brkaitan mngngkut smph trsebut mnggnakn kndera’n trtntu utk mngosongkn hsil kutipn k lokasi strusnya dlm prss pngurusn sisa buangn

-Objektif perkhidmatan pengutipan:
>Prlndngn alam sktr:mngelak pncmrn, mnjg nilai estetika prsktrn, mngelak risiko pnyakit bawa’n vektor
>Prkhdmtn optimum:utk mncpi kselesa’n suma phk
>Prkhdmtn yg brtrusn:kekalkn kssuai’n kkrpn pngutipn
>Mmprolehi smula sumber mlalui prgrm spt kitar 3R dll
>Mnjg kslmtn: bkn shj brkaitan kslmtn pnggna, malah pling pnting adlh kslmtn para pkerja
>Mnngktkn kcekapn prkhdmtn spy produktvt krja mnngkt n mngurangkn kos pmbiayai’n

Fktr2 Prncgn Kkrpn Kutipn
1.Cuaca
2.Pnca keluarn
3.Jnis sisa ppjl yg dkeluarkn
4.Kos kutipn

Kaedah Kutipn
1.Cra blok (block method)
2.Rmh k rmh (door 2 door)
3.Dr tpk pnstorn (on-site storage)
4.Pnggr jln (curb side)

1.Cara Kutipn Blok
>Dlakukn pd stiap 2@3 hri
>Bnyi muzik@siren bila smpai
>Pnghuni bw sisa k alat angkut
>Kkrpn prlu ttp spy smph xtrkmpul
>Kbaikn :
- Bri ksdrn n tnggngjwb kpd pnghuni
- Krew xprlu tinggalkn kndera’n
>Kburukn :
- Prtukarn jadual akn mndtgkn mshla kpd pnghni
- Tmpt prsngghn ttp n mshla bg pnghni yg jauh

2.Kutipn Cra Rmh Ke Rmh
>Pnghuni hnya prlu mnyediakn tong n mltkkn d dlm kwsn rmh
>Krew mmasuki kwsn rmh mngmbil tong pd hri kutipn, mngosongkn n mltkkn smula
>Kelemahan :
- Pnghuni krng brprnn dlm mnguruskn pnstor’n utk kutipn brbnding kaedah blok n pinggir jln
- Kmngkinn hdpi ksukarn mncri tong/tmpt pnstorn
- Msa trbuang krn krew trpksa brjln mngmbil tong
- Kos mnngkt krn prlu rmi krew

3.Kutipn Dr Tpk Pnstorn
>Trltk d tmpt strtgik spt tmpt prniagaan, kwsn apartment n stinggan
>Pnghuni mmbw kluar smph dlm karung ke tmpt pnstorn pd bila2 msa
>Sisa dr tpk pnstorn dpungut mngikut jadual kkrpn
>Isipadu ant 0.5-10 tan
>Kelemahan :
- Mdh brlaku tmpahn n mncmr alam skitar
- Krg krjsm utk buang cra tratur
- Pnggunaan xtratur n mnjejas nilai estetik
- Mdh brlaku pnyelewengn - iaitu smph bkn dr dapur
- Kmngknn brlaku hlngn trafik

4.Kutipn Pinggir Jalan
>Prlu jadual n servis yg tepat
>Pnghuni prlu mletak tong d pnggir jln ktka kutipn dlakukn
>Stlh kutipn d bt,tong d bw k dlm kwsn rmh
>Kbaikn :
- Pnghuni brtnggngjwb scra xlngsng dlm prgrm kutipn
- Ble dubahsuai mngikut kprlun tmptn misalny; tong d letak d atas plantar / d gntung d luar
- Dsediakn refuse chamber pd tiang pgr
>Klemahn :
- Tong kna curi
- Kmlngn jln rya ble brlaku
- Gngguan tong ole scavengers
- Brlaku tumpahn sisa

Faktor2 yg mmpngruhi produktvt prkhdmtn pngutipn:
i.Laluan smsa kutipn baik n mngikut kaedah yg betul.
ii.Jnis pnstorn yg dgnakn.
iii.Kendalin pngutipn yg sstematik.
iv.Bil krew/ pkrja yg lbh kecil.
v.Mnggnakn sstm mekanikaL

Jenis Kutipan
- Jenis kutipn brgntung smda sisa dasingkn @xdasingkn d prgkt pngluar / pngguna.
- Pngasingn dlakukn brtujuan utk:
>Jadual kutipn lbh produktif
>Mmaksimumkn gna sumber
>Mminimumkn kos kutipn
>Salvage (smpn & gna) sisa trtntu
>Mmbntuk pnstoran smpurna
>Mnentukn kaedah plupusn akhr

a.Pngutipn sisa x diasing (unseparated/ commingled).
(i)Pengutipan Alley: pengutipan dari bekas pengumpulan sisa diletakkan di lorong – lorong di sekitar bandar atau perumahan.
(ii)Pengutipan Curbside: pngguna/ pngluar brtnggngjwb mltkkn bks2 curb utk pngutipn sisa n mltkkn smula bks curb k lokasi asalny.
(iii)Pengutipan Setout – Setback: pngutipn dlakukn ole pkrja dgn mngngkut bks n mngosongknny k dlm knderaan pngngkut.
(iv)engutipan Setout: sma spt Setout – setback, tp mmrlukn krjsma pnggna utk mltkkn smula bks k lokasi asal pnympnn.
(v)Pengutipan manual & mekanikal: prkhdmtn ini besany dlakukn d kwsn komersil – industri. Sisa akn dmsukkn k dlm beg plastic, kotak kadbod @ bks lain n dmsukkn k dlm curb utk dkutip ole pkrja/ krew prkhdmtn pngutipn. Jka bks bsr, cra mkanikal dgnakn utk mngosongkn bks k dlm knderaan pnggkut.
(vi)Carry – out collection: kutipn ole pkrja dr kwsn premis mnggnakn bks n cra mkanikal.

b.Pngutipn sisa diasing (separated) d tmpt pgeluar/ pgguna.
(i)Bhn2 buangn yg tlh dasingkn ole pngeluar/ pgguna prlu dkumpul skali sblum d kutip.
(ii)Kaedah yg dgnakn ialah curbside collection, separate collection slain ada pngeluar yg mnghntr k pusat2 beli - balik ( buy – back center )@ pusat2 drop – off.
(iii)Sisa buangn yg dasingkn ini adlh bhn buangn yg ble dkitar smula, gna smula@pulih smula ( salvage )
(iv)Bg kwsn komersil slaluny sisa dasing ini dkutip ole phk2 swsta, dkenali sbg pengutipan kontrak ( contract collection ) iaitu kutipn djlnkn mngikut prstujun brtulis yg tlh dttpkn ant pgguna/ pgeluar td dgn syrkt yg mmbri prkhdmtn pngutipn sisa dasing.

c.Terdapat beberapa jenis perkhidmatan pengutipan lain yang wujud iaitu:
(i)Municipal collection: perkhidmatan pengutipan yang dijalankan oleh pihak perbandaran sendiri.
(ii)Private collection: sama seperti contract collection, perkhidmatan pengutipan dilakukan oleh pihak tertentu yang melibatkan perkhidmatan secara terus antara pihak yang terlibat.
(iii)Francais collection: kutipan dilakukan oleh firma persendirian yang diberi hak ekslusif melalui yuran yang dibayar oleh pengguna/ pelanggan dari kawasan tertentu.

Elemen Pmindahn & Pgngkutan
Aktiviti yang dihubungkaitkan dengan :-
–Memindahkan sisa-sisa daripada alat angkut yang kecil kepada yang besar
–Pengangkutan sisa melalui jarak tertentu sama ada ke tempat pemprosesan atau ke tapak pelupusan

Ciri2 Alat Angkut
-Direka mengikut saiz dan kapasiti
-Boleh dipercayai
-Mudah untuk ‘loading’ dan ‘unloading’
-Keselamatan kepada krew
-Sesuai kepada jenis sisa yang diangkut
-Sesuai kepada keluasan dan keadaan jalan/ lorong
-Boleh guna dalam tempoh lama
-Jimat kos
-Tahap memampat yang tinggi
-Mudah dicuci

Faktor Pmilihan Alat Angkut
-Sanitari
-tidak ada masalah kesihatan contohnya tumpahan
-Kurang beri implikasi
-aspek keselamatan
-sentiasa berkeadaan baik
-Keberkesanan
>kemampuan daya mampat
>cepat dari segi ‘loading’ dan ‘unloading’
-Ekonomi
>tahan lasak
>kurang pekerja

Jenis Alat Angkut
-Tipper / open truck
-Compactor (Compaction type refuse truck)
-Side loader
-Roll on roll off (arm-roll)
-Stationary compactor

Faktor Pmilihn Alat Angkut Utk Kegunaan
-Jenis dan jumlah sisa
-Kekerapan kutipan
-Kaedah kutipan
-Jarak perjalanan
-Saiz perbandaran
-Kedudukan kewangan
-Ketinggian ‘loading’
-Alat ‘unloading’
-Jejari pusingan alat-angkut
-Kalis air
-Keselesaan dan keselamatan krew

TOPIK 14 : KAEDAH PROSESAN SISA :- KITARAN SISA PEPEJAL YANG SESUAI BAGI KEDIAMAN, INSTITUSI DARI PERSPEKTIF PERSEKITARAN ; INCINERATION/TRANSFER STATION

Pmprssn Sisa Ppejal
-Menyentuh bagaimana sisa pepejal boleh diubahsuai kepada bentuk yang lain dan diguna semula / baikpulih bahan – bahan yang berguna.
-Transformasi secara kimia dan biologi digunakan untuk mengurangkan jumlah dan berat sisa buangan.
-Menggunakan teknik – teknik, peralatan serta kemudahan tertentu.

Tujuan
-Mudah dikendalikan untuk penyimpanan dan pengangkutan
-Memanjangkan hayat tempat / tapak pelupusan
-Menjimatkan ruang untuk penyimpanan, pengangkutan dan pelupusan
-Elakkan dan kurangkan pencemaran ditapak pelupusan
-Kaedah dapatkan sumber-sumber yang boleh digunakan (guna semula dan kitar semula)

Elemen Pmprssn
-Elemen / kaedah prosesan boleh dibahagikan kepada 2 jenis yang utama, iaitu:
-Pemampatan / pengurangan saiz sisa dengan penggunaan kenderaan & mesin khas untuk pemampatan / pemisahan / penghancuran / pencincangan sisa.
-Penggunaan termal melalui pembakaran pada suhu tinggi serta secara terkawal.

Aktiviti Dlm Elemen Pmprssn Sisa
-KITAR SEMULA & GUNA SEMULA
-SHREDDING
-SCREENING
-COMPACTION ( PEMAMPATAN )
-KOMPOS
-INCINERATION
-PIROLISIS
-TRANSFER STATION ( STESEN PEMINDAHAN )

Kitar Semula & Guna Semula
-sisa buangan untuk dikitar semula dan guna semula adalah sisa buangan yang diasing (separated) dan di hantar ke pusat – pusat drop off & buy back.
-Boleh juga diperolehi semasa kutipan dilakukan, semasa berada di stesen pemindahan dan semasa di tapak pelupusan.
-Peringkat dalam proses dalam kitar semula:
(i) Bahan buangan dipilih serta dibersihkan dan disimpan mengikut jenis. Bahan buangan yang boleh diguna semula akan dibaiki dan diguna semula.
(ii)Bahan buangan untuk dikitar semula dikelaskan ( botol kaca, kain, steel dram ) dan diproses menjadi bentuk yang lain.
(iii)Pembentukan hasil baru. Cth:kain buruk boleh dijadikan ‘rag duster’, botol kaca boleh dijadikan bentuk kaca yang lain dan boleh dicampur dengan polimer sebagai bahan binaan.


Shredding
-Menggunakan mesin khas iaitu shredder ( mesin penyiat ).
-Mesin ini akan menyiat / mencarik / memotong kecil sisa buangan bertujuan untuk mengurangkan saiz sisa buangan juga mengasingkan bahan penemar.
-Boleh digunakan untuk semua jenis sisa.
-Cth mesin: Hammermill, Flailmill & Shear shredder, glass crusher & wood grinders.

Screening
-satu unit operasi yang digunakan untuk mengasingkan sisa buangan mengikut saiz.
-Boleh dilakukan sama ada ketika sisa basah atau kering.
-3 jenis screening iaitu vibrating screening, rotary screening & disc screening.

Compaction (Pemadatan)
-Operasi ini bertujuan untuk menambahkan kepadatan sisa buangan supaya sisa buangan tersebut boleh disimpan dan diangkut ke tempat lain dengan lebih efisien.
-Sisa yang biasa dipadatkan adalah kadbod / kotak, kertas & tin akhirnya membentuk bandela (bundle / bale).
-Antara alat yang digunakan adalah baler dan can crusher.

Compost (Kompos)
-satu kaedah semulajadi untuk guna semula bahan – bahan buangan tertentu dijadikan baja, bahan landskap dan sebagainya.
-Sisa buangan seperti garbage dan sisa tumbuhan / najis akan dibiarkan sama ada di tempat terbuka (kawasan lapang yang dikhaskan) ataupun di dalam bekas tertentu untuk melalui proses penguraian secara biologi.

Incineration ( Loji Pembakaran Sisa )
-Merupakan satu teknologi rawatan sisa buangan yang melibatkan pembakaran (combustion) sisa pada suhu yang tinggi.
-Incineration dan mana – mana rawatan yang melibatkan pembakaran pada suhu yang tinggi adalah rawatan trma.
-Hasil penunuan ini adalah haba yang digunakan untuk menghasilkan tenaga elektrik, gas yang dilepaskan ke atmosfera dan juga debu – debu.
-Kaedah ini sangat popular di Jepun berikutan ketiadaan kawasan/ tanah yang boleh dijadikan sebagai tapak pelupusan. Malaysia juga telah mula menggunakan kaedah ini.
-Kaedah ini boleh merawat sisa buangan pada skala yang kecil sehinggalah skala yang besar.

Kriteria Inceneration
-Bunuh / hapuskan kuman
-Mengurangkan isipadu sisa
-Gas yg terhasil bebas daripada bau / wap yang tidak diingini
-Hasil keluaran pembakaran bersifat bebas daripada kuman, tak berbau, tak mudah terbakar dan tak mudah rosak
-Tiada masalah gangguan bunyi/asap
-Mampu bakar sisa dengan lengkap (suhu relau > 750 Âșc)

Pirolisis
-Antara kaedah rawatan sisa yang juga rawatan terma juga dikenali sebagai Anhydrous pyrolysis.
-Sisa buangan akan dipanaskan pada suhu yang tinggi dengan keadaan oksigen yang terhad.
-Proses ini dilakukan di dalam bekas / tong yang tertutup dengan tekanan yang tinggi.
-Bahan buangan yang biasa menjalani rawatan ini adalah kayu, plastik dan kain buruk.

Transfer Station
-Merupakan bangunan yang menjadi tempat stesen pemindahan / penyimpanan sementara sisa buangan.
-Biasanya digunakan oleh kenderaan/ trak pengutipan tempatan memuat serta mengumpul sisa buangan seterusnya akan diangkut oleh trak yang lebih besar ke tempat proses yang lain seperti ke tapak pelupusan.
-Kriteria:
>Terletak di suatu tempat strategik dengan kedudukan tapak lupus jauh dari zon kutipan
>Melebihkan masa laluan kutipan krew yang produktif daripada pembaziran masa lama pergi-balik ke tapak lupus ( SLF )
>Mampu tampung sisa jika SLF ditutup sementara dengan tidak menjejaskan aktiviti kutipan yang dijadualkan
>Dikenali sebagai Loading / Relay Station
>Juga menyediakan operasi salvage
>Mungkin dapat jimat tenaga krew; alat; petrol; kos ‘maintenance’
>Kesimpulannya ia juga dapat mengurangkan keseluruhan kos kutipan

Keperluan
-Tapak lupus jauh daripada zon kutipan
-Penggunaan trak kutipan dengan kapasiti kecil (< 15 m3)
-Penggunaan kontena bersaiz sederhana di pusat komersil
-Peningkatan kos jangka panjang ke atas penggunaan sumber : krew, alat angkut; operasi; minyak

TOPIK 15 : PELUPUSAN SISA PEPEJAL MENGIKUT KAEDAH SANITARY LANDFILL

Pengenalan
- Rawatan & pelupusan sisa pepejal adalah bergantung pada keadaan suatu kawasan serta jenis sisa.
- Kaedah pelupusan sisa pepejal perlu mematuhi syarat berikut:
>Mesra alam sekitar.
>Tidak menyebabkan hazad kesihatan kpd pekerja serta umum.
>Ekonomi.
>Pilihan kitar semula tinggi.
- Pelupusan sisa pepejal boleh dilakukan sama ada dengan rawatan atau tanpa rawatan tertentu.
- Terdapat beberapa kaedah pelupusan sisa pepejal iaitu:
>Pembuangan ke dalam air ( sungai / laut ). Cara ini tidak mesra alam sekitar.
>Pembuangan terbuka ( open dumping ). Banyak masalah kesihatan & alam sekitar timbul.
>SLF adalah kaedah lebih baik kerana menitikberatkan penjagaan persekitaran.

Sejarah
- 1970-an, tapak pelupusan sisa pepejal di darat/ di atas tanah juga dikenali sebagai ‘Dump’ di Amerika Syarikat dan ‘Tip’ di Britain.
- Kaedah ini juga dikenali sebagai pembuangan terbuka (open dumping). Tidak menggunakan prinsip kejuruteraan.
- Kaedah ini merupakan cara paling murah dan hanya memerlukan kemudahan trak dan tapak yang sesuai.
- Isipadu sisa pepejal biasanya dikurangkan dengan cara membakar dan ini boleh menambahkan lagi jangka hayat tapak pelupusan.
- Walaubagaimanapun, timbul banyak masalah yang serius terutama sekali pembiakan roden, serangga dan burung, penghasilan bau busuk, pencemaran udara melalui pembakaran terbuka, pencemaran nilai estetika serta masalah kesihatan awam.

SLF ( TAPAK PELUPUSAN SANITARI )
- Def: Tapak Pelupusan adalah fasiliti/ kemudahan fizikal untuk pembuangan/ pelupusan sisa pepejal di dalam atau di atas tanah di mana bahan sisa diasingkan dari persekitaran sekelilingnya (air bawah tanah, udara, hujan).
- Def: Tapak Pelupusan Sanitari merujuk pada fasiliti/ kemudahan untuk pembuangan/ pelupusan sisa pepejal dengan ciri – ciri kejuruteraan untuk meminimumkan impak negatif terhadap alam sekitar serta kesihatan awam.
- 2 konsep utama iaitu sisa dipadatkan serta ditimbus dengan lapisan tanah.

Tujuan Pemadatan Sisa
-Jangka hayat tapak pelupusan lebih lama.
-Menjimatkan ruang/ kawasan tapak pelupusan.
-Masalah tiupan angin yang boleh menyebabkan sisa berterbangan.
-Bahan penutup setiap hari boleh dikurangkan kerana saiz sisa telah dimampatkan.
-Mengurangkan liang/ rongga sisa seterusnya boleh menjimatkan ruang.
-Permukaan menjadi keras – sesuai sebagai laluan trak yang digunakan semasa operasi.

Terdapat beberapa jenis kaedah tapak pelupusan iaitu:
-Parit ( Trench Method / Excavated Cell )
-Kawasan ( Area Method )
-Lembah / Condong ( Canyon / Ramp Method ).

(i)Kaedah Parit
-Sesuai digunakan di kawasan tanah rata serta mempunyai bahan penutup & air bawah tanah yang jauh dari permukaan.
-Parit digali mengikut bentuk dan kedalaman tertentu (biasanya berbentuk segiempat- sel), serta tanah yang digali digunakan semula sebagai bahan penutup.

(ii)Kaedah Kawasan
-Kaedah ini digunakan di kawasan yang tidak sesuai untuk penggalian dan mempunyai aras air bawah tanah yang tinggi.
-Bahan penutup diperolehi dari kawasan lain.
-Sisa pepejal diletakkan di atas permukaan tanah.

(iii) Kaedah Lembah / Condong
-Banyak digunakan di kawasan berlembah, lurah, bekas lombong atau kuari.
-Bergantung pada geometri tapak, mudah mendapat bahan penutup, hidrologi dan geologi tapak, kemudahan pengawalan kuras dan gas serta kemudahan jalan penghubung ke tapak pelupusan.

Jenis Kambusan
- Terdapat beberapa cara sisa dibuang & dikambus di tapak pelupusan.
>Pembuangan terbuka ( open dumping )
>Pengambusan sandwic
>Pengambusan sel

(i)Pembuangan Terbuka (Open Dumping)
-Kaedah ini adalah konvensional dan masih dipraktikkan di merata-rata tempat seluruh Malaysia.
-Kaedah ini tidak teratur dan terdedah kepada bau busuk, nilai estetika terjejas, pembiakan serangga dan binatang kecil serta masalah scavenger.

(ii)Pengambusan Sandwic
-Kaedah penimbusan ini dibuat secara lapisan demi lapisan secara mendatar.
-Setiap antara lapisan ini ditimbus/ditutup dengan tanah.
-Kaedah ini adalah lebih berkesan tetapi jika tapak pelupusan terlalu lebar (luas), maka bahan-bahan buangan ini akan ditinggalkan tidak ditutup untuk beberapa hari menyebabkan bau busuk dan sebagainya.

(iii)Pengambusan Sel
-Kaedah penimbusan ini dibuat dengan cara menimbus sisa buangan dengan lapisan tanah pada setiap hari iaitu dengan ketebalan 20 cm.
-Pada lapisan penutup perantaraan hendaklah pada ketebalan 30cm dan lapisan akhir penutup pada ketebalan 60cm.

Struktur SLF
-Sel menunjukkan jumlah sisa yang telah ditempatkan di dalam tapak pelupusan, dimampat dan ditutup dalam satu masa operasi, biasanya satu hari.
-Bahan penutup harian merujuk kepada 6-12 inci lapisan tanih yang menutupi sisa termampat di dalam sel. Tujuan bahan penutup ini adalah untuk mengelak sisa berterbangan, elak perhatian serangga, roden, bau serta kawal kemasukan air berlebihan. Bahan penutup digunakan pada akhir masa operasi.
-Lif (juga dikenali sebagai ban) merupakan satu lapisan sel yang telah siap. Setiap lif/ ban boleh terdiri daripada beberapa sel yang telah siap.
-Lif Akhir termasuk Lapisan Penutup Akhir iaitu lapisan terakhir yang melapisi permukaan apabila tapak pelupusan sanitari telah siap sepenuhnya. Lapisan akhir ini merangkumi beberapa lapisan tanih termampat serta lapisan geomembran bertujuan sebagai tapak vegetasi, elak kemaukan air berlebihan dan menyediakan permukaan untuk aliran perparitan yang baik.
-Teres akan dibuat pada setiap tapak pelupusan sanitari yang telah mencapai ketinggian 50-75 kaki. Tujuannya adalah untuk kestabilan cerun, membuat perparitan air permukaan serta meletakkan paip untuk gas.

Rekabentuk SLF
-Binaan Ban – benteng, batas.
-Langkah Keselamatan – Buffer zone, pagar.
-Pengumpulan & rawatan kuras / leachate – saluran paip & loji rawatan kuras.
-Mengumpul & menyingkir gas metana – saluran paip.
-Jangkahayat tapak lupus : 5-10 tahun, lebih 10 tahun.
-Perlindungan air bawah tanah – perparitan, sistem perlapisan.
-Kemudahan lain.

SLF Yang Baik
-Jangkahayat ­
-Kesan buruk kesihatan & alam sekitar ¯
-Aduan ¯
-Masalah scvenger ¯
-Kerosakan kenderaan ¯
-Kebakaran ¯
-Proses penguraian ­, menstabilkan tapak
-Sekitar tapak lupus – bersih & indah

Pemilihan Tapak
-Jarak perjalanan dari kawasan pengutipan sisa buangan.
-Keluasan tanah yang sesuai.
-Saliran air larian.
-Keadaan tanah dan topografi.
-Arah tiupan angin.
-Geologi.
-Kos yang diperuntukan.
-Kawasan yg sesuai:
>gaung/lurah – tiada kepentingan
>bekas lombong
>bekas kolam yang digali
>bekas kawasan tali air/terusan

- Kawasan yg tidak sesuai:
>kawasan tadahan & bekalan air.
>kawasan banjir.
>kawasan aliran air (sungai dan paya).
>paras air bawah tanah yang rendah.
>bertanah pamah.
>kawasan paya dan berlumpur.

- Dari segi ekonomi:
>lokasi – tidak lebih ½ hari perjalanan.
>keluasan tanah: 50 – 60 hektar & mudah mendapat tanah penimbusan/ bahan penutup.
>jangka masa projek 20 tahun.
>Mempunyai laluan masuk dan keluar.
>bayaran balik pampasan rendah kepada penduduk sekitar yang terlibat.
>kos pengangkutan minima.
>tiada halangan pembesaran tapak.
>kegunaan tapak yang telah penuh:- kegunaan tapak selepas ditutup

-Kegunaan tapak yg telah ditutup hanya boleh dibuat binaan kecil shj, cth:
>Tmn permainan.
>Tmn rekreasi.
>Padang permainan.
>Tempat letak kenderan.
>Tandas awam.

- Dari segi sosial:
>Hak milik tanah sepenuhnya.
>5 – 10 km dari kawasan perumahan mengikut piawaian/ perundangan yang telah ditetapkan.
>jauh dari tempat bersejarah & tempat pengekalan.
>tiada hidupan liar & terpelihara.
>tiada kesan terhadap hidupan laut.
>jauh dari kawasan awam.

Kepentingan Pelupusan Sisa Pepejal
-Menjaga alam sekitar:
>Nilai estetika, pencemaran air & pencemaran udara.
-Kesan sosio-ekonomi:
>Kacauganggu, pelancongan & nilai tanah.

Masalah SLF
-Sukar mendapatkan kawasan yang sesuai.
-Memerlukan kawasan yang luas dan tanah sebagai bahan penutup.
-Tetap berisiko mencemarkan alam sekitar terutama dari segi penghasilan kuras ( leachate).
-Penghasilan gas metana.
-Sukar mematuhi piawaian yang telah ditetapkan.
-Memerlukan pemantauan yang berterusan.

Leachate
-Cecair yang dihasilkan semasa proses penguraian, serta air yang menelusi penutup tanah dan keluar dari sampah dipanggil kuras.
>Air kurasan akan terbentuk apabila proses pereputan (decomposition) terjadi dalam bahan sisa buangan pepejal.
-Air kurasan ini mengandungi kandungan ‘Biochemical Oxygen Demand (BOD) dan ‘Chemical Oxygen Demand’(COD) yang tinggi. Anggaran komposisi air kurasan di tapak pelupusan adalah kira-kira 800mg/l kandungan BOD dan 1200 mg/l kandungan COD.*
>Kandungan BOD yang tinggi – bermakna terdapat banyak bahan organic di dalam air (Indeks pencemaran yang tinggi dalam kandungan air).
-Faktor yg mempengaruhi kualiti leachate:
>Komposisi sisa
>Usia tapak pelupusan
>Kedalaman sisa
>Kadar resapan
>Suhu persekitaran
>Kelembapan persekitaran
>Paras molekul oksigen

Gas SLF
-Oleh kerana tambak tanah mengalami proses tindak balas biologi anaerob, ia mengeluarkan sebahagian besar gas metana dan karbon dioksida.
-Cara pelupusan gas:
>Nyalaan (pembakaran gas methane)
>Penghasilan guna tenaga elektrik
>Penapisan (Filter)
-Risiko gas terutama gas metana:
>Letupan
>Sesak nafas
>Kesan rumah hijau

LANGKAH MENGATASI LEACHATE & GAS
-Sistem pelapik pada SLF.
-Sistem perpaipan untuk mengumpul & salurkan leachate ke LTP.
-Sistem saluran untuk bebaskan gas.
-Rawatan leachate & pelupusan gas.

Kesimpulan
-Pelupusan sisa pepejal adalah bertujuan untuk mengurangkan masalah alam sekitar serta risiko kesihatan kepada semua hidupan.
-SLF adalah kaedah terbaik.
-Masalah kuras & gas boleh diatasi jika gunakan sistem yg betul.

PENILAIAN KESAN / IMPAK PERSEKITARAN ( E.I.A )

DEFINISI

Teknikal
Satu kajian untuk mengenalpasti, meramal, menilai dan menggunakan maklumat mengenai impak ke atas persekitaran projek yang dicadangkan dan untuk mencari kesempurnaan langkah mengawal kesan daripada projek yang telah diluluskan untuk dilaksanakan.

Undang-undang dan Peraturan
Seksyen 34A Akta Kualiti Alam Sekitar
“ Satu laporan yang harus dikemukakan kepada Ketua Pengarah Jabatan Alam Sekitar mengenai kesan kepada alam sekeliling hasil daripada aktiviti yang akan dijalankan. Laporan tersebut hendaklah mengandungi penilaian mengenai kesan terhadap alam sekeliling yang akan atau mungkin berlaku akibat aktiviti tersebut, serta langkah-langkah yang dicadangkan akan diambil untuk mencegah, mengurangkan atau mengawal kesan-kesan yang merugikan alam sekeliling.”

KEPERLUAN E.I.A
-Sebagai alat perancangan untuk mengelakkan masalah alam sekitar.
-Membantu mengurangkan kos pelaksanaan projek akibat dari kerosakan alam sekitar.
-Memberi maklumat ke arah membuat keputusan yang lebih baik.

AKTIVITI YANG MEMERLUKAN E.I.A
-Lapangan Terbang
-Perhutanan
-nfrastruktur
-Perlombongan
-Perindustrian
-Kuari
-Pengangkutan
-Keretapi
-Pertanian
-Perikanan
-Pelabuhan
-Petroleum
-Pengolahan & pelupusan bahan buangan
-Penjanaan & pemancaran kuasa
-Pemajuan rekreasi dan peranginan
-Saliran & pengairan

ELEMEN-ELEMEN E.I.A

SUMBER
manusia → persekitaran
SOSIAL
manusia → manusia
PENCEMARAN ANTHROPOGENIK
persekitaran → manusia

SUMBER
Hubungan antara manusia dengan persekitaran

-Manpower ( Sumber tenaga manusia )
-Kajian ( R&D )
-Sektor swasta – modal, kepakaran, dll.
-Kerajaan - amalan Telus, Amanah dan bebas dari gejala rasuah, dll.
-Kewangan – kesan terhadap kos, pinjaman, kesan terhadap ekonomi dll.

SOSIAL
Hubungan antara manusia dengan manusia
-Kesihatan
-Perlindungan
-Pengangkutan
-Pendidikan
-Kebersihan diri
-Kebersihan sekitar
-Rekreasi
-Makanan
-Kemiskinan
-Kebudayaan
-Gembira/takut
-Kecintaan/benci

PENCEMARAN ANTHROPOGENIK
-Hubungan antara persekitaran dengan manusia
-Pencemaran makanan
-Pencemaran tanah dan air
-Pencemaran udara dan bunyi
-Perumahan tidak sempurna
-Bahan toksik dan hazad

KEPENTINGAN EIA
Sosio-ekonomi
-Mengekalkan kualiti alam sekitar
-Meningkatkan taraf kehidupan
-Mewujudkan peluang pekerjaan
-Meningkatkan ekonomi

Politik
-Menstabilkan kedudukan politik kerana ia memberi faedah kepada rakyat dan kepentingan terhadap ekonomi.

Geografi
-Mengurangkan kesan terhadap alam sekeliling akibat pertumbuhan penduduk dan aktiviti manusia.

Hydrogeology
-Mengelakkan gangguan kepada kitaran air (hydrogeology) dan ekosistem keseluruhannya.

PROSES PENTADBIRAN
Teknik penilaian :-
-Deskriptif
-Analisa risiko
-Teknik Metriks
-Analisa Kos Faedah
-Simulasi komputer
-dll

Peringkat utama proses EIA
1.Preliminary Assessment
Penilaian awal terhadap projek untuk menentukan samada ia akan menyebabkan banyak impak terhadap persekitaran atau sebaliknya.
2.Detailed Assessment
Penilaian terperinci bagi aktiviti-aktiviti yang ditetapkan yang mana berpotensi memberi kesan peninggalan yang ketara sepertimana yang telah diramalkan di peringkat ‘Preliminary Assessment’.
3.Review (Reassessment)
Menilai semula dan mengulas laporan ‘Detailed Assessment’.

KESAN TERHADAP ALAM SEKITAR
-Tanah dan Geografi
-Air dan Udara
-Sosio-ekonomi
-Kesihatan
-Sanitasi Persekitaran
-Kesihatan Mental
-Tingkahlaku Manusia

OBJEKTIF EIA :-
-Memastikan keharmonian alam dan manusia
-Mencapai kesempurnaan dalam hidup
-Menseimbangkan ketiga-tiga elemen dalam merancang pembentukan komuniti

PENILAIAN KESAN KESIHATAN ALAM SEKITAR (EHIA)
Penilaian kemungkinan kesan kesihatan ke atas penduduk daripada pembangunan tertentu

KESAN KESIHATAN
-Kesan-kesan kesihatan akibat daripada pembangunan adalah

TUJUAN EHIA
Tujuan EHIA dijalankan adalah untuk menepati aspek berikut:-
-Hubungan kesihatan & kesejahteraan dengan keadaan dan perubahan persekitaran.
-Hak untuk mengetahui & terlibat dalam merancang perubahan alam sekitar yang mungkin mempunyai kesan ke atasnya.
-Kesan negatif atau ancaman ke atas kesihatan adalah lebih senang dan kos efektif jika dielak dari peringkat awal sebelum ianya berlaku.

PROSEDUR EHIA
-Penerangan Pilihan-Pilihan Projek
-Mengenalpasti Punca-Punca Berpotensi Memberi Kesan Kesihatan
-Mengenalpasti Kumpulan Masyarakat Yang Terdedah
-Mengenalpasti Kemungkinan Kesan Kesihatan Alam Sekitar
-Mengenalpasti Tindakan Tebatan Tambahan
-Mengenalpasti Kesan Kesihatan Alam Sekitar Lebihan
-Pemilihan Projek Yang Terbaik

PELAN PENGURUSAN KESIHATAN ALAM SEKITAR
-Memastikan segala tindakan tembatan yang dicadangkan dilaksanakan dan memberi perlindungan sebagaimana yang dinyatakan dalam Pelan Tindakan Tebatan.
-Jadual rancangan pengukuran dan penyemakan yang sesuai terhadap hazad tertentu.
-Dijalankan oleh pihak berkuasa melalui peruntukan perundangan

PENILAIAN RISIKO ALAM SEKITAR
-Mengenalpasti Hazad
-Penilaian tindakbalas pendedahan
-Penilaian pendedahan
-Pembentukan risiko

PENGURUSAN RISIKO
-Penilaian Risiko
-Pengawalan Risiko
-Pengawasan Risiko
-Penghubungan Risiko
Peranan PPKP dalam EIA
-Memberi syor-syor dan sokongan dari aspek kesihatan
=Kawalan Penyakit
=Kawalan Vektor
=Sanitasi Persekitaran
=Perubahan tingkahlaku manusia

PAST YEAR ANSWER

Kegunaan Tanah Dan Perumahan 2003

SOALAN 1
Jelaskan definisi perancangan
Satu proses sistematik di mana:-
- Matlamat diwujudkan
- Fakta dikumpul dan di analisa
- Program dan cadangan alternatif dibuat perbandingan dan dipertimbangkan
- Sumber dikenalpasti
- Keutamaan yang perlu diberi perhatian
- Cadangan pengagihan sumber untuk mencapai matlamat

Huraikan tujuan perancangan
- Satu proses untuk capai komuniti melalui perbincangan daa penyediaan dasar
- Mewujudkan pelan masa hadapan bagi sesuatu kawasan

Terangkan proses perancangan
Kenyataan matlamat dan objektif
*aspirasi komuniti dan kualiti persekitaran
*panduan utk mencapai matlamat
*bergantung kpd keperluan komuniti

Kajian asas, pemetaan dan analisis data
*kajian & mengenal pasti masalah-analisis kegunaan tanah,pemetaan,kajian kependudukan & demografi,cadangan dan kajian ekonomi,kajian kesan psktr faedah kos,sistem pengangkutan,instituisi komuniti,pkmbgn kejuruteraan & kshtn psktrn maklumat awam,infrastruktur,penilaian semula objektif dan matlamat.

Perancangan umum
*pelan menyeluruh dan pembahagian kos yg telah ditetapkan.
*mengambil kos semasa &alternatif
*memudahkan agensi pentadbiran membuat polisi @ keputusan
*lukisan terperinci kejuruteraan.

Program perlaksanaan
*melibatkan abensi pentadbiran &politik.
*perancangan program dan belanjawan.
*pelan kejuruteraan
*aspek perundangan
*organisasi pentadbiran.

Penerangan awam dan tindakan masyarakat
*penyertaan &penglbatan masyarakat dlm setiap perancangan yg dibuat.
*penyediaan &penyampaian maklumat yg jelas &lengkap mengenai setiap perancangan.
*tindakan utk menerima cadangan konstruktif drp masyarakat.

Penilaian semula dan meneruskan rancangan
*menilai semula perancangan pd bahagian yg menghadapi masalah.
*pembaikan &pembaikian semula jika perlu.
*memastikan perancangan diteruskan sama ada dgn pembaikian @ tanpa pembaikian.

SOALAN 2

Nyatakan tiga faktor yang mempengaruhi pembinaan rumah
Persekitaran
Kebudayaan dan adat resam
Teknologi
Polisi kerajaan

Terangkan syarat-syarat perlindungan dari penyakit berjangkit dalam pembinaan rumah sihat
Bekalan air yang sempurna
Tandas sempurna
Bebas dari pembiakan vektor
Pembuangan sampah yang sempurna
Pembuangan air limbah sempurna
Pencahayaan dan pengudaraan

Nyatakan tiga prinsip rumah sihat
- Pelindungan daripada agen dan vektor penyakit berjangkit
- Perlindungan daripada kecederaan dan agen penyakit tidak berjangkit
- Menyediakan kesihatan mental yang baik
- Menyediakan psktrn yg sihat & selamat.
- Hal-hal kepenggunaan
- Penduduk berisiko.

SOALAN 3

Nyatakan maksud ‘pengurusan sisa pepejal bersepadu’
- Merupakan disiplin atau peraturan yang dihubungkait dengan pengawalan keatas keluaran, penstoran, kutipan, pemindahan, pengangkutan, pelupusan sisa-sisa pepejal mengikut prinsip terbaik dari segi kesihatan awam, ekonomi, kejuruteraan, pengekalan estetik dan pertimbangan alam sekitar

Terangkan terangkan mengenai kaedah kutipan berikut
Pinggir jalan (curb site)
- Kutipan sisa daripada bekas yang diletakkan di pinggiran jalan
- Perlu jadual &servis yg tepat.
- Bila masa kutipan dibuat,penghuni perlu meletakan tong sampah di pinggir jln.
- Slps kutipan dibuat,tong di bawa ke dlm rumah.

Set out-Set back
- Memunggah bekas penuh dan mengembalikan bekas kosong ke tempat asal
- Penghuni hanya perlu menyediakan tong dan meletakkan di dlm kwsn rumah
- Krew memasuki kwsn rumah mgambil tong pada hari kutipan,mengosonkang dan meletakkan semula.

Set out
-Kutipan sisa dari tempat strategik, seperti tampat perniagaan, kawasan apartment dan setinggan

Cara blok
- Kutipan dilakukan dengan penghuni bawa sisa dengan sendiri ke alat angkut
- Dilakukan pada setiap2/3 hari.
- Bunyi muzik &siren bila sampai.
- Penghuni bawa sisa ke alat angkut.
- Kekerapan perlu tetap supaya sampah tidak terkumpul.

SOALAN 4

Nyatakan empat sifat bagi bahaya kediaman
Menghakis
mudah nyala
Beracun
Reaktif

Huraikan tiga sifat berikut
i)reaktif
-mudah bertindak balas dengan bahan lain spt udara,api,air lalu menyebabkan pemanasan atau letupan.

ii)menghakis
-bahan ini akan menyebabkan tindak bals kimia yg mghakis permukaan 7seterusnya merosakkan benda,tisu hidup apabila berlaku sentuhan kulit cthnya bateri kereta(asid), bahan pencuci tandas dan peluntur pakaian.

iii)beracun
-boleh menyebabkan kesakitan,kematian dan keracunan.
-bahan buangan yg terlibat akan bertindakbalas dengan semburan insektisid dan sbagainya.

SOALAN 5

Nyatakan lima faktor penting yang perlu di ambil kira dalam pemilihan tapak pelupusan kaedah pengambusan tanah sanitari
-Penyaliran
-Angin
-Jarak dari pengutipan
-Saiz
-Kegunaan akhir

Terangkan secara ringkas operasi pengambusan di tapak pelupusan melalui kaedah pengambusan tanah sanitari
- Sampah dipunggah ke dalam parit atau permukaan
- Dipadatkan dengan jentolak
- Di tutup dengan tanah terpadat
- Penutup tanah setebal 15 cm-30cm bgntung kpd komposisi tanah
- Penutup akhir setebal sekurang-kurangnya 60 cm utk menutup tambak tanah berkenaan.

Kegunaan Tanah Dan Perumahan 2004

SOALAN 1
Jelaskan definisi perancangan
Satu proses sistematik di mana:-
- Matlamat diwujudkan
- Fakta dikumpul dan di analisa
- Program dan cadangan alternatif dibuat perbandingan dan dipertimbangkan
- Sumber dikenalpasti
- Keutamaan yang perlu diberi perhatian
- Cadangan pengagihan sumber untuk mencapai matlamat

Huraikan tujuan perancangan
- Satu proses untuk capai komuniti melalui perbincangan dan penyediaan dasar
- Mewujudkan pelan masa hadapan bagi sesuatu kawasan
(ia merupakan proses satu yg berterusan mengikut aliran perkembangan dan perubahan yg berlaku di kawasan tersebut.)

Huraikan proses perancangan
- Kenyataan matlamat dan objektif
- Kajian asas, pemetaan dan analisis data
- Perancangan umum
- Program perlaksanaan
- Penerangan awam dan tindakan masyarakat
- Penilaian semula dan meneruskan rancangan

SOALAN 2
Jelaskan punca-punca masalah kesihatan dan kecederaan di rumah.

~~ Bahan binaan
- Dinding dan lantai
- Bahan bakar
-Permaidani
- Bumbung

~~ Pencahayaan
- Pencahayaan kurang atau melebihi standard-mslh rabun

~~ Pengudaraan
- Pengudaraan kurang atau melebihi standard-mslh kshtn(perebakan pykt bjgkit.

~~ Pembuangan sisa pepejal
- Perebakan penyakit berjangkit akibat dari pembuangan sisa yeng tidak terurus

~~ Bekalan air
- Perebakan penyakit berjangkit dan masalah kesihatan akibat daripada bekalan air yang tidak selamat.

~~ ruang bilik
- menyebabkan penyakit berjangkit dan kesesakan.

~~ sistem pembetungan-
- perebakan panyakit berjangkit,pembiakan vektor &rodensia,mencemarkan nilai estetika dan juga mencemarkan alam sekitar.

Huraikan prinsip-prinsip rumah sihat.
a.Perlindungan dari agen dan vektor penyakit berjangkit.
*bkln air slmt
*sistem pembentungan yg sprna
*plupsn pepejal & iar limbah yg sprna.
*sistem perparitan air pmkaan
*kbshn diri &domestik
*kbshn &kslmtn dlm pyediaan mknn

b.Perlindungan daripada kecederaan dan penyakit tidak berjangkit.
*struktur rumah &susun atur perabot.
*kawsn psktr rumah.
*pggnaan bhn kimia di rumah

c.Menyediakan kesihatan mental yg baik.
*keperluan rumah yg mcukupi
*status sosial
*keadaan psktr
*mgwal punca stress

d.Menyediakan persekitaran yg sihat dan selamat.
*lokasi rumah-bebas drp mslh,pcmrn,kesesakan dan mslh sosial.
*kmdhn &pkhmtn asas yg mcukupi

e.Hal-hal kepenggunaan.
( rumah digunakan dengan betul dan sesuai oleh penghuninya dan dapat menikmati kehidupan yg sihat sepenuhnya.)
*pgguaan rumah yg baik &betul.
*kuailiti pmbinaan mgkt spesifikasi yg ditetapkan.
*kdhn &pkmtn-kwsn rekreasi ,kwsn beribadat dsgnya.
f.Melindungi penduduk dari sebarang risiko.
*mldungi pddk drp sbrg risiko
*mrgkan bencana kshtn pddk drp sbrg risiko.

SOALAN 4

Pengurusan sisa-sisa pepejal bermaksud peraturan yang di hubungkaitkan pengawalan ke atas elemen-elemen pengawasan tersebut dalam keadaan mengikut prinsip-prinsip terbaik dari segi kesihatan awam, ekonomi, kejuruteraan awam, pengekalan estetik dan pertimbangan alam sekitar lain-lain.
Dengan mengambil contoh yang sesuai, terangkan pengawalan ke atas dua elemen-elemen berikut mengikut prinsip terbaik di atas.


Elemen kutipan
- Perancangan kekerapan kutipan yg sesuai mengikut jumlah beban sisa, jenis sisa dan kawasan.
- Pengurusan kutipan yg tidak berkesan menimbulkan lambakan sisa di tempat penstoran
- Memastikan perancangan laluan kutipan yg produktif, tidak berlaku pembaziran masa, tenaga pekerja dan keadah kutipan mengikut jenis sisa berkait rapat dengan kesesuaian jenis alat angkut yg digunakan

Elemen pelupusan
- Sampah dimampatkan utk memanjangn jangka hayat tapak
- Merawat air kurasan utk mengelakan kjadian pykt.
- Myedian tapak pelupusan yg bersesuaian dan mematuhi piawai yg ditetapkan.

SOALAN 5

Apakah yang dimaksudkan dengan ‘sisa pepejal; dan nyatakan tujuan-tujuannya

- Apa jua bahan buangan drp aktiviti manusia dan haiwan yg bersifat pepejal yg dianggap tidak berguna dan tidak di perlukan lagi.

Aktiviti yang terlibat dalam pemprosesan sisa pepejal adalah pengurangan isipadu sebelum pelupusan. Terangkan secara ringkas kaedah pemprosesan berkenaan.
i) pemampatan cara meknikal
- pengunaan kenderaan jenis compactor
- mesin khas utk pemisahan, penghancur, pencincang & pemampatan sisa.
ii) pengunaan termal
- pembakaran terkawal
- pembakaran pd suhu yg amat tinggi.
iii) komponen sisa pepejal diasingkan secara manual bertujuan;
- composting
- guna semula
- kitar semula

Tahun 2005
a)apakah yg dimaksudkan dgn penilaian impak persekitaran.

- satu kajian untk mengenalpasti, meramal, menilai & mggunakan maklumat mengenai impak ke atas psktrn yg dicadangkan &antara mcari ksempurnaan langkah mgwal kesan drpd projek yg telah diluluskan utk dlaksanakan..

b)huraikan elemen’2 E.I.A
-sumber
(manusia-psktrn)
-man power,kajian,sektor swasta
(modal &kpakaran) kerajaan,kewangan
(kesan thdp kos, pinjaman, kesan thdp ekonomi.)

-sosial(manusia-manusia)
-kshtn, perlindungan, pengangkutan, pddkn, kbshn diri,kbshn psktrn, rekreasi,mknn, kemiskinan &kbudayaan.

-pencemaran anthropogenik
-pcmrn mknn,pcmrn tanah & air, pcmrn udara &bunyi, perumahan x smprna dan bhn toksik &hazad.

SOALAN 2
senaraikan kompenan asas bg rumah

-asas bgnn
-bumbung
- pintu &tingkap
-siling
- lantai
-tangga
- dinding &tembok
- gerbang

b)huraikan 3 kompenan asas di atas meliputi definisi bhn digunakan dan cirinya.
- Asas bgnn-bhgn paling bawah tletak di atas tanah yg mnggung sebuah rumah.
-fungsi-m’agihkan beban bgnn
-mcgh bgnn drpd mendap
-mdptkan pmkaan yg rata
-mnambahkan kestabilan bgnn.
-pintu &tingkap-satu bukaan pd tembok,laluan keluar/masuk bgnn/bilik
-bhn yg digunakan-kayu,logam,kaca &plastik
-ciri:
>kekuatan dan pengekalan btk
>kslmtn
>perintang api
>penebat haba &bunyi
>tingkap-tbhagi kpd 2 iaitu kerangka tgkp &daun tgkp
>bhn biaan-kayu,logam,kaca &plastik

-fungsi *penchayaan,pengudaraan,penebat haba&bunyi dan phlg angin & hujan

- lantai-ciri*kestabilan,kekuatan,pencegah lembapan,tahan lasak,keselesaan &pylengaraan
-kemasan-lepa simen,jalur kayu,parket,jubin,batu marmar,mozek dan terazo.

SOALAN 3
a)senaraikan 4 undang’2 yg boleh dikuatkuasakan ke atas kmdhn perumahan.

-Akta jalan ,parit dan bangunan(akta 133)
- Undang’2 kecil bangunan seragam 1986
- Undang’2 kecil saliran,kbrshn &pemasangan paip kbshn 1974
- Malaysian standard-code of practice for sanitary system in building

b)terangkan sc ringkas 3 syarat ptg berkaitan yg ada di dlm undang’2 kecil bgnn seragam.
-

SOALAN 4
a)terangkan

i)swill
-sbhgn drp garbage yg digunakan sbg sumber mknn ternakan.

ii)time and motion study
-satu prosedur mlkukan pgumpulan data yg berkaitan di lapangan dan dianalisa di pejabat sc sitematik
-digunakan dgn betul(bguna bg pmbuat kptsn perkhidmatan pgrusn sisa-sisa pepejal.

iii)elemen prosesan
-aktiviti yg dihubungkaitkan dgn pgunaan teknik,peralatan serta kmdhn bagi tujuan meningkatkan kecekapan fungsi elemen’2 lain, memanfaatkan bhn yg boleh digunakan semula dan mendapatkan semula hasil produk ke atas bhn yg boleh diubah.

iv)sisa merbahaya
-Apa’2 yg ditakrifkan mgkt darjah kebolehcucuhan, kebolehakisan,kerektifan ,ketoksikan yg merangkumi asid,bhn kimia toksik,bhn meletup dan sisa berbahaya yg lain.

Soalan 5
a)nyatakan implikasi dr sistem pgrusan sisa yg tidak smpurna berkaitan dgn aspek sosial,kshtn dan ekonomi.

-Tmpt pmbkn vektor
-Tumpuan rodensia
-Mcmrkan air pmkaan dan dlm tanah
-Mcmrkan udara akibat sisa dibakar
- Kmlgn,kcederaan dan jatuh
- Kacau ganggu deria
- Nilai estetik(jejaskan pmdgn,bau busuk)
- Longkang/perparitan tsmbt
- Sisa ringan bterbangan di udara.

b)nyatakan kriteria ptg bg sebuah loji pmbkr sisa(incineration plant)
-

TAHUN 2006

SOALAN 1
Maksud terminology
1.Sisa sisa pepejal
-Apa jua buangan bersifat pejal dari aktiviti manusia dan haiwan yang dianggap tidak berguna dan diperlukan lagi
2.garbage
-Sisa berasal daripada sayuran,makanan laut,buah-
buahan,ternakan,juga termasuk bekas/bungkusan berkaitan
3.waste matters
-Sisa dari tanah,bahan binaan tanah liat/kca,besi batu (tidak mudah terbakar)
4.sisa institusi
-sisa berasal dari sekolah,hospital,penjara dan pusat jentera kerajaan
5.sisa komersial
-sisa berasal dari stor, restoran, market, pejabat,hotel dan motel

SOALAN 2
Masalah sisa pepejal dari segi kesan kepada sosio ekonomi


1.kacauganggu persekitaran
2.penurunan harga pasaran tanah
3.kehilangan sumber yang boleh digunakan semula
4.Perlancongan terjejas

Masalah atau kesulitan yang dihadapi oleh pihak berkuasa tempatan dan agensi lain
1.jumlah penghasilan sisa yang sentiasa meningkat setiap tahun
2.bahan pengaliran sisa toksik
3.kelemahan dalam menguruskan sisa menimbulkan masalah berbau, buangan sisa yang tidak terkawal serta pembakaran sisa secara illegal
4.kehidupan mikro organisma, vektor, parasit akibat pelupusan yang tidak sempurna
5.sisa-sisa berselerak di kebanyakan tempat
6.sikap segelintir masyarakat yang tidak bertanggongjawab

SOALAN 3
Maksud pemprosesan sisa pepejal ialah

- mengurangkan isipadu sisa pepejal secara pemampatan thermal (incineration) dan pengasigan kompenen-kompenen sisa pepejal sebelum di hapuskan

a.Kaedah pemprosesan sisa pepejal
1.Pemampatan secara mekanikal iaitu pengunaan kenderaan secara lengkap dengan alat pemampat (compactor) dan mesin khas untuk pemisahan/penghancur/ pencincang/pemampat sisa
2.Penggunaan thermal iaitu pembakaran terkawaldan pembakaran pada suhu yang tinggi
3.Kompenen sisa pepejal secara manual untuk tujuan composting,guna semula,dan kitar semula.

b.Perkara berikut boleh mempengaruhi komposisi sisa pepejal perbandaran
1.Pencincang garbage
- Sampah boleh dipadatkan, dan komposisi sisa pepejal dapat Dikurangkan serta mengurangkan kekerapan kutipan
2.Pemandat kegunaan tanah
- Sampah boleh dipadatkan, dan komposisi sisa pepejal dapat Dikurangkan serta mengurangkan kekerapan kutipan
3.Tin minuman boleh dikitar semula
Mengurangkan dan komosisi guna semula

SOALAN 4
Pengurangan sisa pepejal melalui konsep reduce

-

Kesan daripada system perlupusan sisa pepejal yang tidak dikendalikan dengan sempurna
1.Memberi implikasi kepada terhadap kesihatan dan keselamatan
2.Daya tarikan rodensia dan tempat pembiakan vector
3.pencemaran udara akibat sisa dibakar
4.Pencemaran air permukaan dan dalam tanah
5.Kemalangan,cedera dan terjatuh
6.Kacauganggu deria,nilai estetik (jejaskan pemandangan,bau Busuk
7.Longkang/perparitan tersumbat
8.Sisa ringan berterbangan di udara

SOALAN 5
Faedah yang dihasilkan daripada kitaran sisa pepejal.

1.Selamat kepada alam sekitar
2.Mengurangkan tahap pencemaran
3.Mengurangkan penggunaan sumber alam semula jadi
4.Menjimat kos dan tenaga
5.Memberi nilai yang baik]
6.Menjadi sumber kewangan
7.Memanjangkan hayat tapak perlupusan

Mengapa kaedah incinetor adalah keputusan terbaik bagi melupuskan sisa pepejal untuk jangka masa panjang
1.Penunuan boleh mengurangkan isipadu sisa dengan faktor 10 atau 20
2.Penunun adalah lebih stabil daripada sisa pepejal
3.Satu proses terkawal menggunakan pembakaran untuk menukarkan sisa kepada bahan yang kurang pukal dan kurang toksik
4.Keluaran utama adalah karbon dioksida,air dan abu.
5.Dapat membunuh kuman
6.Tiada masalah gangguan bunyi
7.Gas terhasil bebas daripada bau/wap yang tidak diingini
8.Hasil keluaran pembakaran bersifat bebas daripada kuman,tidak berbau,tak mudah terbakar,dan tidak mudah rosak
9.Mampu baker sisa dengan lengkap ( suhu relau > 750 C

FORMATIF 2006
1a)nyatakan faktor yg mpngruhi pembinaan rumah
-Psktrn
-Kebudayaan dan adat resam
-Teknologi
-Polisi krjaan

b)terangkan 2 prinsip rumah sihat
i)Perlindungan drpd agen dan vektor pykt bjgkit
*bkln air yg slmt
*kbshn diri dan domestik
*sistem perbentungan yg sprna
*kbshn &kslmtn pydiaan mknn
*plupusan sisa pepejal &air limbah yg sprna

ii)perlindungan drp kcederaan dan pykt kronik
*struktur rumah &susun atur perabot
*kwsn psktrn rumah (bersih dan slmt)
*pgunaan bhn kimia di rumah

c)senaraikan syarat kshtn bg sebuah rumah.
- Psikologi(ruang yg mcukupi &kluasan yg mckupi)
- Fisiologi(suhu, penchyaan pengalihan udara,kebisingan)
- Perlindungan dr pykt(bkln air yg smprn,tandas yg sprn,pmbgn sampah yg smprna)
- Perlindungan kmlgn(laluan kluar &masuk tidak terhalang,tangga yg slmt)

Soalan 2
a)berikan definisi rumah

- Struktur fizikzl yg digunakan oleh manusia untk berlindung atau berteduh dan juga psktrn.

b)terangkan 2 jenis asas rumah
- Asas hampar
*sesuai pd tanah yg mpy keupayaan tggn yg sederhana
*utk mnmpung satu tiang/tembok bgnn
*dibina skrgnya 600mm di dlm tanah.
- asas alas tiang
*dikenali sbg alas pad
*digunakan utk pmbinaan bgnn berangka ringan
*utk myokong tiang
*mmlukan tetulang bg tiang konkrit.

c)tafsiran
i)arkitek-seseorang yg didaftarkan sbg arkitek di bawah mana’2 undang’2 bhubungan &yg dibenarkan di bawah undang’2 itu mjlnkan amalan sbg srg arkitek.

ii)bilik kdiaman-sstu bilik yg luasnya x krg drpd 6.5 m2 tetapi tidak trmsk bilik mandi,jamban pam,beranda terbuka,laman/garaj.

iii)rumah teres -sstu bgnn kdiaman yg dr/btk sbg suatu urutan kdiaman tunggal dan mjdi sbhgn drp suatu deretan/teres yg tidak krg drpd 3 bgnn kediaman sdemikian.

iv)sekolah-sst bgnn/sbhg drpnya dir/btk,dipadan atau digunakan utk mybr pengetahuan dan tmsuklah tmpt asuhan kanak’2.a

Soalan 2007
Soalan1
1.Apakah maksud perancangan:
Satu proses sistematik dimana matlamat diwujudkan,program dan cadangan alternative dibuat, sunber dikenalpasti , keutamaan yg perlu diberi perhatian serta cadangan pengagihan sumber utk mcpai matlamat

2.Proses perancangan;
i)kenyataan matlamat dan objektif
ii)kajian asas,pemataan dan analisis data
iii)pelan umum
iv)implementasi program
v)penerangan awam dan tdkn komuniti
vi)kajian semula dan penerangan berterusan.

3.Huraikan 3 drpd proses perancangan di atas:
a)kenyataan matlamat dan objektif
>aspirasi komuniti dan kualiti persekitaran
>sebagai panduan utk mencapai matlamat
>bergantung kpd keperluan komuniti
b)kajian asas,pemetaan & analisis data:
>pemetaan mengikut skala dan polisi kerajaan
>analisis pengguanaan tanah
>kajian demografi& kppdudukan
>kajian ekonomi
>institusi awam
>kesihatan persekitaran
c)Pelan umum
>pelan menyeluruh & pembahagian kws yg telah ditetapkan
>mengambilkira kos semasa & alternative
>memudahkan agensi pentadbiran mbt kepurusan/ polisi
>lukisan terperinci kejuruteraan
d)Penerangan awam & tdk masyarakat
>penyertaan & penglibatan masyarakat dlm stp perancangan yg dbt.
>penyediaan & penghebaan maklumat yg jelas & lengkap mengenai stp perancangan
>tdk utk menerima cdg konstruktif drp masyarakat
e)Penilian semula& meneruskan rancangan:
>menilai semula perncangan pd bhg menghadapi masalah
>pembaikan/ pemnambahbaikan semula perlu
>memastiklan perancangan diteruskan samada dgn pembaikan / tanpa pembaikan.

Soalan 2
1.Definasi Penilian Impak Persekitaran:
>satu kajian utk mengenalpasti , meramal, menilai dan mgunakan maklumat mengenai maklumat mengenai impak ke atas persekitaran projek yg dicadang & utk mencari kesempurnaan langkah mengawal kesan utk dilaksanakan.

2.Objektif EIA:
>memastikan keharmonian alam dan manusia
>mencapai kesempurnaan dlm hidup
>menseimbangkan ketiga-tiga eleman dlm merancang pembentukan komuniti

3.EIA untuk empangan:
i)peringkat projek:
a)lokasi
b)perancangan& rekabentuk
c)pembinaan
e)operasi

ii)hazad kesihatan:
a)malnutrition, penyakit bawaan vector,keracunan
b) malnutrition, penyakit bawaan vector dan penyakit berjangkit
c)cedera,keracuanan penyakit berjangkit,penyakit bawaan vector,STD
d)penyakit bawaan vector

iii)punca
a)akses ke lokasi projek, penyakit&vector endemic, pencemaran air
b)laluan yg sukar, penempatan pekerja
c)KP x cukup, sanitasi, bekalan air dan kebersihan makanan ,penempatan pekaejaa
d)penempatan pekerja, penembaan tempat, pembiakan vector.

Soalan 3.
1.bidang2 yg blh dikuatkuasakan oleh PPKP?

>memeriksa tapak
>memeriksa bangunan
>memeriksa pelan bangunan
>member syor dan cadangan

2.kehendak2 perundangan utk membolehkan pusat pelupusan sisa toksik dibina?

Saolan 4.
1.Definsi Standard Perancangan:
>merupak kenyataan bertulis yg mengandungio panduan yg mjd rujukan dlm memajukan pembanguanan .Ianya dgunan olh pihak berkuasa tempatan dlm mengawal pembanguanan agar bersifat seragam, selesa, dan selamat dlm aktiviti guna tanah.Stp pemaju mesti mematuhi garis panduan yg ditetapkan.

2.Maksud Pelan Tempatan:
>merupakan satu dokumen rasmi yg mentafsirkan dasar2 & cadangan2 umum yg terkandung did lm Rancangan Stuktur kpd bentuk fizikal lbh terperinci dan praktikal.Disediakan bg kws2 yg dikenalpasti di kws PBT. Ia merupakan pelan terperinci yg menterjermahkan polisi2 dan cadangan2 am terkandung dlm Pelan Stuktur .

3.Bagaimanakah Akta Perancangan Bandar Dan Desa 1975 mampu mengadakan kwln dan peraturan bg perancangan bandar dan desa?
>menyeragamkan undang2 dan dasar
>mengadakan kwln dan peraturan
>menyediakan satu asas udg2 bg penggalakan , pengawalan, penggunaan dan pemaju tanah dlm rangka dasar Negara
>mengambilkira keperluan masyarakat
>mendengar rayuan individu yg x berpuashati akibat sesuatu perancangan
>memberikan peluang kpd stp individu did lm masyarakat utk melibatkan diri dlm penyediaan pelan pembanguanan mll cadangan pendapat , bantahan dll.
>member kuasa PBT utk membeli tanah did lm lingkungan kwsnya.
>system kewangan mll pungutan “bayaran pemajuan”
>menggubal dan menguatkuasakan perancangan mll penyediaan perwartaan kelulusan, & kwln pembanguanan.

Soalan 5
1.Definasi Bencana Alam:
suatu prubahan keadaan ala, skitar yg mbawa kburukan kpd cara2 khidupan biasa & mdedahkan mangsa2 kpd unsur 2 alam sekitar yg rosak & bahaya.

2.Penilaian Bencana Alam : Dinilai bdasarkn kpd –
>khilangan kpd msia,
>pkhidmatan awam yg tjejas,
> kmusnahan harta benda,
>prebakan penyakit bjangkit,
>gangguan thdp aktiviti harian mnsia

3.Aspek2 yg perlu disediakan bg menghadapi bencana?
Tindakan : Sebelum, Semasa & Selepas Bencana.

Sebelum : ramal tarikh & jgkamasa & keparahan bencana yg akan blaku, psiapan dr aspek pruntukan kewangan,sumber tenaga, pkhidmatan yg diperlukan,bekalan bahan, sistem amaran bencana.

Semasa : penghapusan kesan bencana,pemindahan mangsa bencana, selamat mangsa,rawat, cari & mnyelamat, sedia kperluan asas yg bersih & selamat.

Selepas : urus aktiviti mnyelamat & jaga mangsa, pmulihan phubungan & komunikasi, urus bantuan kpd mgsa, pbaikan kcemasan, kajian,pnilaian & pnyediaan laporan bencana.

Soalan 2008
Saoalan 1.
1.Apakah maksud perancangan:
Satu proses sistematik dimana matlamat diwujudkan,program dan cadangan alternative dibuat, sunber dikenalpasti , keutamaan yg perlu diberi perhatian serta cadangan pengagihan sumber utk mcpai matlamat

2.Proses perancangan;
i)kenyataan matlamat dan objektif
ii)kajian asas,pemataan dan analisis data
iii)pelan umum
iv)implementasi program
v)penerangan awam dan tdkn komuniti
vi)kajian semula dan penerangan berterusan.

3.Jelaskan perkara2 yg berkaitan dng publisiti utk draf Pelan Tempatan mengikut Akta Perancangan Bandar Dan Desa 1976?

Soalan 2
1.Definasi Penilian Impak Persekitaran:

>satu kajian utk mengenalpasti , meramal, menilai dan mgunakan maklumat mengenai maklumat mengenai impak ke atas persekitaran projek yg dicadang & utk mencari kesempurnaan langkah mengawal kesan utk dilaksanakan.

2.Kepentingan EIA dr segi:
i)sosio-ekonomi:
>mengekalkan kualiti alam sekitar
>meningkatkan taraf kehidupan
>mewujudkan peluang pekerjaan
>meningkatkan ekonomi

ii)politik:
>menstabilkan kedudukan politik kerana ia member faedah kpd rakyat dan kepentingan thdr ekonomi

iii)geografi:
-mengurangkan kesn terhadap alam sekeliling akibat pertumbuhan penduduk dan aktiviti manusia

iv)hidrologi:
>mengelakkan gangguan kpd kitaran air dan ekosistem keseluruhannya.

Soalan3
1.Polisi kerajaan dpt mempengaruhi pembinaan rumah:
>mengikuti udg2 sedia ada
>penentuan penggunaan tanah
>penzonan
>pelan perancangan

2.Prinsip2 rumah sihat:
>perlindungan drp agen & vector penyakit berjangkit
>perlindungan drp kecederaan dan penyakit kronik
>menyediakan kesihatan mental yg baik
>menyediakan persekitaran yg sihat& selamat
>hal2 kepenggunaan
>penduduk berisiko

3.Punca masalah kesihatan dan kecederaan di rumah:
>kesesakan
>bekalan air , system pembentungan najis/ sisa pepejal x sempurna
>pengudaraan x sempurna
>tekanan mental(stress)

Soalan 4
1.Definasi sisa pepejal:

Sisa atau bahan yg terhasil drp aktiviti manusi dan haiwan yg sudah x berguna lg dan biasanya bentuk pepejal atau sebarang bhn/benda yg sudah x berguna dan dibuang. Apabila berada di persekitaran akan menjejaskan ekosistem dan kesihatan awam sebagai bhn pencemar.

2.Definasi pengurusan sisa pepejal:
Satu disiplin / peraturan yg dihubungkan dng pengawalan ke atas pengeluaran, penyimpanan pengumpulan, pemindahan dan pengangkutan , pemprosesan dan pembuangan sisa pepejal dgn cara yg baik.

3.Ketegori utama sisa pepejal:
i)sisa pepejal perbandaran
ii)sisa buangan berhazad
iii)sisa agrikultur
iv)sisi industry

Soalan 5
1.(rujuk rajah)

Konsep Laluan Euler utk mengelakkan jalan mati atau mengelakkan jln yg sama dilalui 2 kali.

2.Kepentingan konsep:
>mdptkan laluan yg optimum iaitu meninggikan keberkesanan kutipan dan merendahkan kos pemungutan sampah dengan memilih laluan dengan kekerapan kutipan pada kos yg paling rendah.
>meningkatkan kecekapan perkhimatan supaya produktiviti kerja meningkat dan mengurangkan kos pembiayaian dan perkhidmatan optimum.

3.Peraturan Konsep:
>laluan x bertindih dan x terputus
>titik permulaan perlu sedekat yg mungkin dgn tempat menyimpat trak
>jauhi mengguanakan jln yg biasa dilalui pd waktu sibuk
>jln sehala yg x blh dilintasi dlm satu garisan mesti digelung pd penghujung jln.
>jln mati mesti dikutip apbl berada di bhgn kanan jalan
>apabila berafa di atas bukit kutipan mesti dilakkukan semasa trak menurun bukit supaya trak blh menyusur
>pusingan mengelilingi stp blok adalah mengikut arah pusingan jam
>laluan yg terpanjang dan lurus perlu dilalui terlebih dahulu sblm mengelilingi blok mengikut arah pusingan jam.


Formatif 2009
1.Definasi Perancangan Komuniti:

Satu proses utk mencapai kehendak komuniti dgn mewujudkan satu pelan masa depan bg sesuatu kwsn.Ianya bertujuan supaya satu proses yg berterusan mengikut aliran perkembangan dan perubahan yg berlaku di kwsn tersebut dpt diselaraskan.

2.Tujuan penzonan:
i)mewujudkan masyarakat yg bebs drp penyakit berjangkit
ii)mewujudkan masyarakat yg bebas drp penyakit x berjangkit
iii)mewujudkat kesihatan mental yg baik di kalangan masyarakat
iv)mewujudkan persekitaran yg sihat dan selamat kpd masyarakat
v)menyediakan dan memelihara hak2 masyarakat.


3.Fungsi Pelan stuktur:
>mentafsir dasar Negara dan wilayah
>menentukan matlamat , polisi dan cadangan umum
>menyediakan rangka kerja utk menyediakan Pelan Tempatan
>menentukan kawalan dan tindakn
>menyediakan garis panduan utk kawalan pembangunan
>menyediakan asas panduan dan menggalakan pembanguan

4.Fungsi Pelan Tempatan
>melaksanakan dasar Pelan Stuktur yg lbh terperinci
>menjelaskan isu2 yg diutamakan
>menerengkan tujuan perancangan PBT
>kemusnahan harta benda akibat pembangunan
>memaklumkan kpd pemaju mengenai peluang mrk dlm perancangan dan pembanguanan tersebut.